Çimento esaslı su yalıtımı: nerede yeter, nerede yetmez

Çimento esaslı su yalıtımı, çimento ve seçilmiş agreganın yanına polimer katkıların girmesiyle üretilen, yüzeye kat kat sürülen bir malzeme ailesidir. Mantığı basittir: mineral bir malzeme, mineral bir yüzeye kimyasal olarak tutunur ve gözenekleri kapatarak suyun geçişini durdurur. Bu yüzden nemli betonla arası iyidir, üzerine doğrudan seramik yapıştırılabilir ve düzensiz geometrili yüzeylerde rulo örtülerin yapamadığı işi yapar.

Sürülerek uygulanan diğer sistemlerle birlikte değerlendirmek isterseniz likit membran sayfası, bütün ailelerin karşılaştırması için su yalıtım malzemeleri sayfası bu sayfanın devamıdır.

Tek bileşen, çift bileşen, rijit, esnek

Piyasada dört sıfat dolaşır ve çoğu zaman birbirine karıştırılır. Bileşen sayısı ürünün nasıl karıldığını, rijit-esnek ayrımı ise nasıl davrandığını anlatır.

Tip	Nasıl gelir	Karakteri	Nerede yerinde
Tek bileşen, rijit	Torba toz; sahada suyla karılır	Sert, çatlak köprülemez	Kürünü almış beton, su deposu, temel perdesi, negatif yön
Çift bileşen, esnek	Toz + sıvı reçine	Esner, saç teli çatlaklarını köprüler	Banyo, mutfak, balkon, havuz, genç ve hareket eden beton
Kristalize tip	Torba toz	Beton içinde kristal büyüterek gözeneği tıkar	Toprakla temas eden betonarme, su haznesi

Karar ürünün fiyatından değil yüzeyin hareketinden çıkar. Hiç hareket etmeyen, kürünü tamamlamış bir yüzeyde rijit bir ürün yeter. Isıl hareket, titreşim ya da genç beton büzülmesi bekleniyorsa esnek tip aranır ve ürünün teknik belgesinde çatlak köprüleme değerinin yazılı olması istenir.

Pozitif ve negatif yön

Su yalıtımının doğru yeri suyun geldiği yüzdür; buna pozitif yön denir. Bodrum perdesinde bu yüz dış taraftır, terasta üst yüzeydir, su deposunda iç yüzeydir. Pozitif yönde su, katmanı yüzeye doğru bastırır; malzeme kendi işini yaparken basınç ona yardım eder.

Bu kavram, ıslak hacimde de aynı biçimde işler. Duşun içindeki suyun geldiği yüz seramiğin altındaki şap yüzeyidir; yalıtım oraya kurulur. Kaçak başladıktan sonra alt kattaki tavana yapılan müdahale ise negatif yönden bir yamadır ve suyu kaynağında durdurmaz. Aynı mantık teras için de geçerlidir: alt kattan tavana yapılan hiçbir işlem, yukarıda beklemekte olan suyu ortadan kaldırmaz.

Negatif yön, suyun geldiği yüze ulaşılamadığı durumda başvurulan çözümdür: dışı kazılamayan bodrum perdesinin içi, asansör kuyusu, su alan bir istinat duvarının iç yüzü. Burada basınç katmanı yüzeyden ayırmaya çalışır. Bu yüzden negatif uygulama için ayrıca üretilmiş, yüksek yapışma ve basınç dayanımı beyan edilmiş ürünler kullanılır; genel amaçlı esnek bir ürün oraya konmaz. Ayrıca aktif su gelen noktalar önce tıkaç harcıyla kapatılır, sonra yüzeye geçilir.

Islak hacim, temel ve teras

Islak hacimde bu malzeme yerleşik çözümdür. Banyo ve mutfakta duvar-döşeme birleşimi pahlanır, köşe bandı gömülür, boru çıkışlarına manşon geçilir, iki kat çapraz sürülür ve kürünü aldıktan sonra seramik doğrudan üzerine yapıştırılır. Duş alanında yalıtımın duvarda yukarı kadar taşınması, banyonun bütününde ise en az bir sıra yukarı çıkması beklenir.

Temel ve perde betonunda kullanım, su yükünün büyüklüğüne göre değişir. Toprak nemi ve süzülen su söz konusuysa çimento esaslı sistem tek başına iş görebilir. Basınçlı su ve yüksek yeraltı su seviyesi varsa sistem genellikle drenajla ve gerektiğinde örtü esaslı bir katmanla birlikte kurulur.

Terasta ise sınırı net çizmek gerekir. Sürekli güneş, donma-çözülme çevrimi ve hareketli derzler bu malzemenin en zorlandığı koşullardır. Açıkta bırakılan bir katman yerine, üstü koruma ve kaplama katmanıyla kapatılan bir düzen kurulur; suyun beklediği ve derzin çalıştığı yüzeylerde örtü esaslı sistemler öne geçer (bitümlü membran mı likit membran mı). Terasta katmanların hangi sırayla kurulduğunu teras çatı yalıtımı sayfasında açtık.

Uygulama koşulu ve sık yapılan hatalar

Bu ailede sonucu belirleyen şey ürün değil, zemin ve işçiliktir.

• Yüzeyi hazırlamamak. Zemin sağlam, tozsuz, yağsız ve gevşek parça içermeyecek hâlde olmalı; kalıp yağı ve şerbet tabakası kalırsa katman tutmaz.
• Kuru yüzeye sürmek. Çimento esaslı ürün, membranların tersine nemli yüzey ister. Kuru ve emici beton, malzemenin karışım suyunu çeker; yüzey doyurulmadan sürülen kat priz alamaz ve tozur.
• Sarfiyatı takip etmemek. Kalınlık üründen değil metrekareye harcanan kilogramdan gelir. Kaç kat ve kaç kg/m² sürüldüğü yazılı olmadan iş teslim alınmaz.
• Katları aynı yönde çekmek. İkinci kat, birincinin yönüne dik sürülür; aksi hâlde fırça izleri üst üste binip ince hatlar bırakır.
• Köşeyi bantsız geçmek. Duvar-döşeme birleşimi ve iç köşeler pah ve bant olmadan geçilmez; ilk çatlak orada başlar.
• Kürü es geçmek. Sıcak ve rüzgârlı havada yüzey erken kuruyup çatlar; gölgeleme ve nemli tutma sistemin parçasıdır.
• Hareketli derzin üstünü kapatmak. Genleşme derzi sürme malzemeyle örtülmez; oraya derz bandı girer.
• Var olan çatlağın üstünü örtmek. Büyüyen bir çatlak önce nedeniyle birlikte ele alınır (teras çatı çatlağı).

Parapet dibi gibi düşey-yatay birleşimlerde de aynı disiplin geçerlidir; oradaki dönüşün nasıl kurulduğunu parapet yalıtım detayı sayfasında anlattık.

Ömür, bakım ve alırken bakılacaklar

Üstü kaplanmış, hareketsiz bir yüzeyde çimento esaslı katman uzun ömürlüdür; kendiliğinden yorulmaz, mineral yapısı bozulmaz. Ömrünü kısaltan şey neredeyse her zaman ya sonradan gelişen bir yapısal çatlak ya da başından eksik yapılmış bir detaydır. Bakım tarafında yapılacak iş, seramik derzlerini ve silikonları takip etmek, gider ağızlarını açık tutmak ve nem izi gördüğünde beklemeden bakmaktır.

Alırken sorulacak sorular sırayla şunlar: ürün seramik altı kullanıma uygun mu ve hangi standardın kapsamında beyan edilmiş, rijit mi esnek mi ve çatlak köprüleme değeri kaç, negatif yönde kullanılabilir mi, kaç kat ve kaç kg/m² sarfiyatla çalışıyor, katlar arası bekleme ve kür süresi ne kadar, üzerine hangi yapıştırıcı geliyor, içme suyu haznesinde kullanılacaksa ilgili uygunluk belgesi var mı. Bu soruların cevabı ürünün teknik belgesinde yazılıdır; sahada söylenen “esnek olan” ifadesi tek başına bir bilgi taşımaz.