Çatı arasında elektrik tesisatı nasıl olmalı?

Çatı arasındaki elektrik tesisatının tek bir tanımı vardır: görünür, erişilebilir ve korumalı. Kablo boru ya da kanal içinde yürür, her ek kapaklı bir buatın içinde klemensle yapılır, hiçbir bağlantı yalıtımın altına gömülmez. Bu üç kural tutulduğunda çatı arası tesisatı yıllarca sorun çıkarmaz; tutulmadığında ise evin hem en çok kablo geçen hem de kimsenin bakmadığı hacmi hâline gelir.

Temel kurallar

• Ek yerleri buat içindedir. İzole bantla sarılıp merteğin üstüne bırakılan ek, zamanla sertleşir ve açılır. Buat kapaklı olur ve sonradan erişilebilecek bir yere konur; yalıtımın altında kaybolan buat bakım için yok sayılır.
• Hat boru ya da kanal içinde yürür. Serbest çekilen kablo kemirgen için doğrudan hedeftir, ayrıca üstüne basıldığında ezilir. Boru aynı zamanda ileride kablo değiştirmeyi mümkün kılar.
• Kablo yalıtımın altına gömülmez. Yalıtımın içinde kalan hat ısısını atamaz; bir de üstüne basılırsa fark edilmeden zarar görür. Doğru yol, hattı mertek ve kirişlerin yan yüzeyinden, yalıtım seviyesinin üstünden geçirmektir.
• Hat basılan yerlerin dışından geçer. Yürüme yolu ile kablo güzergâhı bilinçli olarak ayrılır. Çatı arasında nereye basılabileceğini çatı arası yalıtımının üzerine basılır mı sayfasında ayrıntılandırdık.
• Aydınlatma anahtarı kapağın yanındadır. Karanlık bir çatı arasına fener arayarak girmek, kazaların hazırlayıcısıdır. Anahtar aşağıda, çıkış kapağının hemen yanında olur.
• Besleme kaçak akım korumalıdır. Çatı arası nemli ve tozlu bir hacimdir; buradaki hattın koruması banyo ve dış mekân hatlarıyla aynı ciddiyette düşünülür.

Doğru ve yanlış uygulama

Konu	Sık görülen yanlış	Doğrusu
Ek yeri	Bantlı ek, merteğin üstünde	Kapaklı buat içinde klemensli ek
Güzergâh	Yalıtımın içinden serbest kablo	Kiriş yan yüzeyinde borulu hat
Aydınlatma	Uzatma kablosuyla sarkıtılan ampul	Sabit armatür, kapak yanında anahtar
Priz	Kapaktan sarkan çoklu priz	Nemli ortam tipi, sabit, korumalı priz
Buat konumu	Yalıtımın altında kaybolmuş	Erişilebilir, işaretlenmiş noktada
Yeni hat	Mevcut hatta gelişigüzel ek	Panodan ayrı çekilmiş besleme

Su ile elektriğin buluştuğu yer

Çatı arası, evde su kaçağının elektrik tesisatıyla en kolay karşılaştığı yerdir. Tavanda su lekesi görüldüğünde ilk iş çatıya bakmak değil, o bölgenin sigortasını indirmektir; suyun buata ya da armatür kutusuna ulaşmış olma ihtimali damlamanın kendisinden daha önemlidir. Lekenin nasıl okunacağını tavanda su lekesi sayfasında, buradaki risklerin tamamını çatı arasında elektrik riski sayfasında yazdık.

Islanan bir hatta, yüzey kuruduktan sonra bile doğrudan enerji verilmez. Önce ıslanan armatür ve buat yenilenir, izolasyon direnci kontrol edilir, sonra hat devreye alınır.

Kemirgen, toz ve ısı

Çatı arasındaki tesisatı yıpratan üç etken vardır. Kemirgen kablo kılıfını hedef alır ve zararı çoğu zaman ancak sigorta attığında görülür; girişlerin nasıl bulunup kapatıldığını çatı arasında haşere sayfasında anlattık. Toz, klemens ve buat içinde birikerek temas kalitesini düşürür. Isı ise yaz aylarında çatı arasında beklenenden yüksek seviyelere çıkar ve kablonun akım taşıma kapasitesini etkiler; bu sıcaklığın nereye kadar çıktığını çatı arası sıcaklığı yazın kaç dereceye çıkar sayfasında ele aldık.

İşi kim yapar?

Sınır nettir: çatı arasındaki elektrik işi elektrikçinin, kaplama ve yalıtım işi çatı ustasınındır. İkisinin kesiştiği yer, sıralamadır. Yalıtım serilmeden önce hattın güzergâhı belirlenir ve buatların yeri işaretlenir; aksi hâlde yalıtım kurulduktan sonra hiçbir bağlantıya erişilemez.

Çatı arasını yaşanır bir hacme çevirme işlerinde bu iki disiplin baştan birlikte planlanır — kapsamı çatı katı dönüşümü sayfasında, yalıtım katmanının kuruluşunu çatı arası yalıtımı sayfasında bulabilirsiniz. Bizim üstlendiğimiz kısım yapı ve yalıtım tarafıdır; elektrik bağlantılarını yetkili elektrikçiyle birlikte yürütürüz.