Çatı arasındaki su deposu taşınabilir mi?

Taşınabilir; su deposunun çatı arasında durması bir zorunluluk değil, alışkanlıktır. Taşıma kararı üç şeye bakılarak verilir: deponun bulunduğu noktanın taşıyıcıyı zorlayıp zorlamadığı, taşındığında basıncın nasıl karşılanacağı ve yeni yerin hem yükü hem tesisatı kaldırıp kaldırmadığı. Üçü de çözülebilir kalemlerdir, ama sırayla ele alınmaları gerekir.

Neden taşınmak istenir

En sık üç sebeple gündeme gelir. Birincisi yer: çatı arası oda hâline getirilecektir ve depo tam ortada durmaktadır. İkincisi yük — bin litrelik dolu bir depo bir ton gelir ve bu yük birkaç küçük ayak noktasında toplanır; ahşap kirişli bir döşeme için ağır bir kalemdir. Yükün nasıl davrandığını su deposu çatı yükü sayfasında ele aldık. Üçüncüsü risk: çatı arasındaki bir depo taştığında ya da bağlantısı sızdırdığında suyun tamamı doğrudan tavan döşemesine iner.

Buna donma da eklenir. Yalıtımsız bir çatı arasında kışın hem depo hem besleme hattı donabilir; donan bir bağlantı çözülürken patlar. Dördüncü bir sebep daha var, daha az konuşulur: erişim. Dar bir çatı kapağının ardındaki depo, temizlenmesi ve kapağının açılıp içine bakılması gereken bir ekipmandır. Ulaşılamayan bir depo bakımsız kalır; yıllarca açılmamış bir deponun içindeki tortu, suyun tadından ve renginden anlaşılana kadar fark edilmez.

Taşınırsa basınç ne olur

Kararın en çok atlanan tarafı budur. Depo yerçekimiyle besleme yapıyorsa suyun basıncı, deponun su seviyesi ile musluk arasındaki yükseklik farkından gelir. Depo aşağı alındığında bu fark küçülür ya da tümüyle kaybolur; basınç o zaman bir hidroforla sağlanır. Yani depo taşıma işi, çoğu durumda yalnız bir taşıma değil, tesisat düzeninin değişmesidir.

Yeni yer	Kazandırdığı	Gerektirdiği
Teras ya da parapet üstü betonarme döşeme	Yük betonarmeye biner, servis kolaylaşır	Kaide altında su yalıtımının kesintisiz geçmesi, mesnede yakın oturtma
Bodrum ya da tesisat odası	Donma riski biter, taşma en az zarar verir	Hidrofor, elektrik beslemesi, giderli bir zemin
Çatının başka bir noktası	Basınç düzeni değişmez	Yükün mesnede yakın seçilmesi ve yayan bir kaide

Yeni yer nasıl seçilir

Yer seçimi yalnız tesisatçının değil, taşıyıcıyı okuyan birinin de bakması gereken bir karardır. Ölçüt şudur: dolu ağırlık, döşemenin açıklık ortasına değil, mesnede — kiriş, kolon ya da taşıyıcı duvar hattına — yakın bir noktaya bindirilir ve altına yükü yayan bir kaide konur. Ayaklar hiçbir koşulda doğrudan kaplamaya oturtulmaz.

Betonarme bir terasa alınacaksa kaidenin altındaki su yalıtımı kesilmeden geçirilir; kaide için delik açmak, terasın en sık akan noktasını yaratmaktır. Ahşap bir döşemeye alınacaksa önce kiriş kesiti ve açıklığı ölçülür, gerekirse takviye yapılır; yöntemleri çatı arası döşemesi güçlendirilmeli mi sayfasında yazdık.

Depo kalktıktan sonra çatıda ne yapılır

Depo kaldırıldığında geride üç iz kalır ve üçü de kapatılmalıdır. Kaidenin oturduğu noktalarda ezilmiş yalıtım, bazen çürümeye başlamış ahşap bulunur; bunlar açılıp değerlendirilir. Besleme, taşma ve tahliye borularının kabuktan geçtiği delikler kapatılır — taşma borusu genellikle saçaktan ya da doğrudan kaplamadan çıkar ve boru alındığında ardında serbest bir açıklık bırakır. Son olarak yıllarca deponun altında kalmış bölgede nem izi aranır; taşıyıcıda yumuşama varsa müdahale bu aşamada yapılır, kaplama kapandıktan sonra değil. Çürüğün nasıl okunduğunu ahşap mertek çürümesi sayfasında anlattık.

Apartmanda karar kimde

Depo tek daireye hizmet ediyorsa karar o dairenindir. Binanın tamamını besliyorsa tesisat ortak tesisat sayılır; yerinin değiştirilmesi, hidrofor eklenmesi ve masrafın paylaşımı yönetim kararına bağlanır. İşin sırası da buna göre kurulur: su kesintisi, geçici besleme ve daire içi çalışma saatleri önceden konuşulur.

Çatı arası oda hâline getirilecekse deponun taşınması bu işin ilk kalemidir, son kalemi değil. Depo yerinde dururken ne yalıtım ne zemin kurulabilir; sıralamanın tamamını çatı katı dönüşümü sayfasında topladık. Hacim depo olarak kalacaksa neyin nereye konabileceğini ise çatı arası depo olarak kullanılır mı sayfasında ayırdık.