Evden en çok ısı nereden kaçıyor?

Isı kaybı tek bir delikten değil, bütün dış kabuktan sızarak olur; yine de payların dağılımı bellidir. Yalıtımsız bir yapıda en büyük tekil kayıp üst yüzeyden, yani çatı ve tavan hattından çıkar. Bunun iki sebebi var: ısınan hava yükselerek tavan altında en sıcak tabakayı oluşturur ve çatı yüzeyi ile dış hava arasındaki sıcaklık farkı yapının başka hiçbir yerinde bu kadar büyük değildir. Sıralamanın devamı toplam alanı en geniş yüzey olan dış duvarlar, ardından pencere-kapı hattı, sonra taban ve kontrolsüz hava sızıntısıdır.

Isı hangi yollarla kaçar

Üç ayrı yol vardır ve çözümleri de ayrıdır.

İletim, ısının katı malzemenin içinden geçmesidir; duvarın, tavanın, camın kalınlığı boyunca yürür. Yalıtım doğrudan bunu yavaşlatır.

Hava değişimi, ısınmış havanın binadan çıkıp yerine soğuk hava girmesidir. Kapı altı, pencere kasası kenarı, tesisat delikleri, kullanılmayan baca ve çatı arası kapağı bunun tipik yollarıdır. Yalıtım levhası bu kalemi kapatmaz; sızdırmazlık kapatır.

Işınım, sıcak yüzeylerin soğuk yüzeylere doğrudan ısı yollamasıdır. Kışın camın önünde hissedilen soğukluk çoğu zaman cereyan değil, vücudunuzun soğuk cam yüzeyine ısı yollamasıdır.

Yüzeylerin payı

Yüzey	Kayıptaki yeri	Neden	Müdahale
Çatı ve tavan	En büyük tekil pay	Sıcak hava yükselir, fark en büyük	Çatı arası döşemesi ya da mertek arası yalıtım
Dış duvarlar	En geniş alan	Alan büyüklüğü payı taşır	Dıştan mantolama
Pencere ve kapı	Alanı küçük, birim kaybı yüksek	Cam yüzeyi ve kasa çevresi	Cam-kanat yenileme, sızdırmazlık
Taban, garaj ve geçit üstü	Giriş katta belirgin	Altında ısıtılmayan hacim	Döşeme altı yalıtım
Hava sızıntısı	Değişken, çoğu binada yüksek	Kontrolsüz açıklıklar	Fitil, mastik, kapak yalıtımı

Dairenin konumu payı nasıl değiştirir

Yukarıdaki dağılım bina geneli içindir; tek bir daire için sıralama başkalaşır. Üst kat dairesinde tavan doğrudan dışarıya bakar ve kayıp listesinde birinci sırayı korur; bu dairelerde kışın soğuk, yazın sıcak birlikte yaşanır. Ara kat dairesinde tavan ve taban komşu hacimlere bakar, dolayısıyla ağırlık dış duvara ve pencereye kayar. Köşe daire iki dış duvara sahiptir; aynı metrekaredeki ara daireye göre gözle görülür biçimde daha fazla kaybeder. Giriş katta ise altta ısıtılmayan bir bodrum ya da geçit varsa taban listeye tırmanır.

Üst katta yaşananların ayrıntısını üst kat çok soğuk sayfasında, daireler arasındaki sıcaklık farkının nedenlerini odalar arası sıcaklık farkı sayfasında topladık.

Kaybın yerini cihazsız nasıl okursunuz

Elinizde ölçüm cihazı olmadan da bir sıralama çıkarabilirsiniz:

• El sırtı taraması. Soğuk bir günde el sırtınızı duvara, tavana, cam kenarına ve zemine değdirmeden birkaç santim yakınında gezdirin. El sırtı avuç içine göre sıcaklık farkına duyarlıdır; en soğuk yüzeyler ilk müdahale listesidir.
• Mum ya da ince tülbent testi. Rüzgârlı bir günde alevi kapı-pencere kenarında, priz ve çatı arası kapağı çevresinde gezdirin. Alevin yattığı her nokta bir hava kaçağıdır.
• Kar erimesi. Çatıda kar bazı bölgelerde erken eriyip diğerlerinde duruyorsa, erken eriyen bölgenin altından ısı çıkıyor demektir. Bu okuma yalnız kar yağan günlerde mümkündür ama çok nettir.
• Buğu izi. Kışın camda değil de dış duvarın belirli bir noktasında yoğuşma ve koyulaşma varsa orada ısı köprüsü vardır; kolon dönüşleri ve balkon bağlantıları en tipik yerlerdir.

Cihazla yapılan taramada bunların hangisinin görüntüye çıktığını, hangisinin çıkmadığını termal kamerayla ne görülür sayfasında ayrıntılandırdık.

Sıralama, harcamanın sırasını belirler

Kayıp listesindeki sıra ile müdahale sırası çoğu zaman örtüşür ama tam olarak aynı değildir; işin maliyeti ve zorluğu da işin içine girer. Çatı hem en büyük payı taşır hem de çoğu binada iskele gerektirmediği için en kolay ulaşılan yüzeydir. Bu yüzden çatı arası yalıtımı ilk adım olarak öne çıkar. Cephe daha büyük bir iştir ve dış cephe mantolama kararı genellikle bina ölçeğinde verilir. Hava sızıntılarını kapatmak ise her ikisinden de ucuzdur ve hangi yüzeyle uğraşırsanız uğraşın önce yapılması gereken iştir.

Kendi binanızda hangi yüzeyin baskın olduğunu konuşmak isterseniz kat sayısı, dairenin konumu, çatı tipi ve pencerelerin durumu bir ön sıralama çıkarmaya yeter.