Korkuluk yüksekliği kaç cm olmalı?

Yaygın uygulamada balkon, teras, çatı terası ve döşeme boşluğu kenarında korkuluk en az 110 cm yapılır. Merdiven kolunda ölçü farklıdır: basamak burnundan alınır ve en az 90 cm istenir. Sahanlığa gelindiğinde yürüme düzlemi yataylandığı için yükseklik yeniden 110 cm’e çıkar. Bu üç sayı, korkuluk işinde tartışmaların büyük bölümünü kapatır.

Ölçü nereden alınır

Yükseklik hep bitmiş kaplamanın üstünden ölçülür — kaba beton kotundan değil. Bir balkona sonradan seramik, dış cephe seramiği ya da deck döşenirse zemin yükselir ve korkuluğun etkin yüksekliği aynı miktarda düşer. Tadilatta en sık kaçırılan nokta budur: kaplama değişimiyle 110 cm’lik bir korkuluk sessizce 104 cm’e iner.

İkinci kural tırmanma yüzeyiyle ilgilidir. Korkuluğun dibinde basılabilecek bir seki, geniş denizlik, alçak duvar ya da sabit çiçeklik varsa ölçü artık döşemeden değil, o basılabilir yüzeyin üstünden başlar. Uygulamada bunu şöyle sınarız: bir çocuk ayağını nereye koyabiliyorsa, korkuluğun yüksekliği oradan sayılır.

Yere göre ölçüler

Yer	Ölçünün alındığı yüzey	En az yükseklik
Balkon, teras, çatı terası	Bitmiş döşeme kaplaması	110 cm
Döşeme boşluğu, galeri kenarı	Bitmiş döşeme kaplaması	110 cm
Merdiven kolu	Basamak burnu	90 cm
Merdiven sahanlığı	Bitmiş sahanlık kaplaması	110 cm
Fransız balkon	Bitmiş iç döşeme	110 cm
Dibinde seki ya da denizlik olan yer	Basılabilir yüzeyin üstü	110 cm

Yüksek katlarda ve rüzgâra tam açık cephelerde 110 cm alt sınır olarak kalır ama pratikte biraz daha yükseğe çıkmak yerinde olur; korkuluğun verdiği güven duygusu yalnızca sayıyla değil, gövdenin nereye kadar desteklendiğiyle ilgilidir.

Yükseklik doğru ama korkuluk yine de güvenli değilse

Doğru yükseklikte olup da işlevini yitiren korkuluk sık görülür. Üç tipik sebep vardır.

• Tırmanılabilir desen. Yatay kayıtlar, yataya yakın kıvrımlar ve geniş göbekler basamak üretir. Bu durumda 110 cm’in bir bölümü çocuk için baştan aşılmıştır.
• Geniş boşluk. Çubuk aralığı açık kalmış bir korkuluk yüksek de olsa geçirir. Net açıklık kuralını korkuluk çubuk aralığı ne olmalı sayfasında ayrı ele aldık.
• Zayıf bağlantı. Yükseklik ancak korkuluk yerinde durduğu sürece anlamlıdır. Dibi gevşemiş, betonu çatlamış bir korkuluk itildiğinde yükseklikten söz edilmez. Bağlantı biçimlerini korkuluk duvara mı döşemeye mi bağlanır sayfasında karşılaştırdık.

Korkuluk yalnızca kendi ağırlığını değil, üzerine yaslanan bir insanın yatay itmesini de taşımak zorundadır. Bu yüzden ölçü ve bağlantı birlikte çözülür; biri eksikse diğeri kâğıt üstünde kalır.

Küpeşte ile korkuluk aynı şey değil

Merdivendeki 90 cm sayısı çoğu zaman iki ayrı işlevin üst üste binmesinden doğar. Korkuluk düşmeyi engeller; küpeşte ise inip çıkarken tutulan, ele oturan bir tutamaktır. Bir merdiven kolunda ikisi genellikle tek parçada birleşir, ama işlevleri ayrıdır ve ayrı ayrı sınanır.

Küpeştenin doğru yüksekliği erişkin elinin rahat kavradığı bölgedir; kesit de bunun bir parçasıdır. Kalın ve köşeli bir üst kayıt, yükseklik doğru olsa bile tutulmaz — el kavrayamaz, kayarken destek vermez. Bu yüzden küpeşte kesitinin yuvarlatılması ya da avuç içine oturacak bir profil seçilmesi, sayısal ölçü kadar önemlidir.

Geniş merdivenlerde tek taraflı korkuluk yetmez; iki yandan da tutunma imkânı aranır. Duvara bitişik tarafta korkuluk gerekmez ama duvara ayrı bir tutamak monte edilir. Bu tutamak duvardan birkaç santim boşta durur; el ile duvar arasında parmakların sıkışmayacağı bir açıklık bırakılması gerekir.

Teras kapatma ve kış bahçesinde ne değişir

Bir teras kapatıldığında korkuluğun rolü değişir ama ortadan kalkmaz. Cam yüzeyin kendisi düşme engeli sayılıyorsa buna uygun kalınlıkta lamine cam ve uygun bağlantı gerekir; sayılmıyorsa arkasında korkuluk kalır. Kapatma sonrasında sökülen korkuluklar, doğrama açıldığında boşluk üretir. Bu ilişkiyi teras kapatma ve veranda ve sundurma yapımı sayfalarında ayrıca anlattık.

Mevcut bir korkuluğun ölçüsünü sınamak için pahalı bir alete gerek yok: metreyi bitmiş kaplamadan dik tutup küpeştenin üst yüzüne kadar okumak yeterlidir. Sayı 110’un altındaysa ya da dipte basılabilir bir yüzey varsa, korkuluk yükseltilmeyi bekliyor demektir. Ölçüyü ve montaj yüzeyini konuşursak benzer işlerde çalıştığımız ortalama aralığı telefonda söyleyebiliriz; imalat kararı yerinde ölçü alındıktan sonra netleşir. Nasıl çalıştığımız demir korkuluk ve ferforje sayfasında.