Sorunlar
Yağmur yokken çatı akıyor: yağış olmadan gelen su nereden geliyor
Yağış yokken gelen suyun en sık kaynağı yoğuşmadır: ılık ve nemli hava soğuk yüzeye değip su bırakır, damlama genellikle sabaha karşı ve yaygın biçimde olur. İkinci sırada klima iç ünitesinin kondens tahliyesi, üçüncü sırada çatıdaki su deposunun taşması, dördüncü sırada tesisat kaçağı gelir.
Olası nedenler ve ayırt edici belirtiler
Çatı arasında yoğuşma
Nasıl anlaşılır Damlama sabaha karşı ve mevsim geçişlerinde; çatı arasında çivi başlarında ve örtünün alt yüzünde su boncukları var, ıslaklık tek noktada değil geniş alana yayılmış.
Ne gerekir Saçak ve mahya havalandırmasının açılması, buhar kesici ile yalıtım sırasının doğru kurulması.
Klima iç ünitesinin yoğuşma suyu tahliyesi
Nasıl anlaşılır Su yalnızca klima soğutmada çalışırken, cihazın altında ya da tahliye hattı boyunca damlıyor; cihaz kapatıldığında kısa sürede kesiliyor, kışın hiç görülmüyor.
Ne gerekir Tahliye hortumunun açılması, eğiminin düzeltilmesi, gerekiyorsa kondens pompası eklenmesi.
Çatıdaki su deposunun taşması ya da şamandırasının bozulması
Nasıl anlaşılır Islaklık su kesintisinden sonra ya da şebeke basıncının yükseldiği gece saatlerinde beliriyor; depo çevresindeki döşemede ve altındaki tavanda geniş ıslak alan var.
Ne gerekir Şamandıra ve taşma borusunun onarımı, taşma suyunun tahliyeye bağlanması, deponun oturduğu döşemenin yalıtımı.
Temiz su ya da kalorifer tesisatı kaçağı
Nasıl anlaşılır Islaklık hava koşullarından tamamen bağımsız, her gün aynı hızda ilerliyor; hiçbir musluk açık değilken sayaç dönüyor ya da kombi basıncı sürekli düşüyor.
Ne gerekir Hattın basınç testi, kaçak noktasının açılıp değiştirilmesi.
Kaplama üstünde ve olukta kalan durgun su, kar ve buz erimesi
Nasıl anlaşılır Damlama yağış bittikten bir iki gün sonra da sürüyor; teras çatıda süzgeç çevresinde gölcük, eğimli çatıda saçak hattında buz ya da yaprak yığını var.
Ne gerekir Süzgeç ve oluk temizliği, eğim düzeltmesi, saçak hattında buz göleti önleyici detay.
Çatıya bağlanan güneş enerjisi tesisatı ve terleyen borular
Nasıl anlaşılır Islaklık sıcak su kullanımıyla artıyor, boru hattı boyunca damlacık var; kollektörün çatıya bağlandığı ayak noktalarında ayrıca yağışlı günlerde iz oluşuyor.
Ne gerekir Boru yalıtımının yenilenmesi, çatıya bağlanan ayak deliklerinin manşon ve su yalıtımıyla kapatılması.
Yağış olmadan gelen su, çatı sorunları içinde en çok yanlış teşhis edilen gruptur. Tavanda damla görülünce ilk düşünce kaplamadır; oysa gökten bir damla düşmemişse suyun kaynağı büyük olasılıkla binanın kendi içindedir. Bu sayfa, o suyun nereden geldiğini eleme yöntemiyle bulmak için: hangi soruyu hangi sırayla soracağınız, hangi cevabın hangi ihtimali sildiği.
Önce not tutun: damlama ne zaman oluyor
Bu işin en değerli aleti bir kâğıt parçasıdır. İki gün boyunca üç şeyi yazın: damlamanın saati, o sırada çalışan cihazlar, dışarıdaki hava.
Sabaha karşı yoğunlaşan, güneş yükselince kesilen damlama neredeyse her zaman yoğuşmadır. Yalnızca klima çalışırken olan ve cihaz kapatılınca kısa sürede duran damlama kondens tahliyesidir. Gece yarısı ya da su kesintisinden sonraki saatlerde beliren bol su, çatıdaki depoyu işaret eder. Saatten tamamen bağımsız, her gün aynı hızda ilerleyen ıslaklık tesisattır. Yağış bittikten bir iki gün sonra hâlâ süren damlama ise kaplama üstünde ya da olukta kalan durgun sudur.
Bu dört satır, çoğu durumda ustanın saatlerce arayacağı şeyi baştan söyler.
Yoğuşma mı, kaçak mı
Yoğuşmanın ayırt edici işareti yaygınlıktır. Kaçak tek bir noktadan gelir ve o noktadan yayılır; yoğuşma ise geniş bir yüzeyde aynı anda olur. Çatı arasına çıkabiliyorsanız örtünün alt yüzüne ve çivi başlarına bakın: yüzlerce küçük su boncuğu görüyorsanız cevap bellidir.
İkinci işaret mevsimdir. Yoğuşma iç ve dış arasındaki sıcaklık farkının büyüdüğü dönemlerde artar: kışın soğuk gecelerde, mevsim geçişlerinde ve yazın klima kullanılan hacimlerin üstünde. Metal kaplamalarda olay daha belirgindir, çünkü metal ısıyı hızla verir ve yüzey sıcaklığı hızla çiy noktasının altına düşer.
Üçüncü işaret kokusuzluk ve berraklıktır. Yoğuşma suyu temiz sudur; tesisat suyu genellikle iz bırakır.
Yoğuşmanın çözümü kaplamada değildir. Çatı arasının hava alması ve yalıtım katmanının doğru sırayla kurulması gerekir; bunun nasıl işlediğini çatı arasında yoğuşma sayfasında, uygulama tarafını ise çatı arası yalıtımı sayfasında anlattık. Kaplamayı tamir ettirmek bu durumda hiçbir şeyi değiştirmez ve çoğu kişi bunu iki kez ödedikten sonra öğrenir.
Klima, depo ve tesisat: üçünü ayırmak
Klima en kolay test edilenidir. Cihazı kapatın ve yarım gün bekleyin. Damlama duruyorsa kaynak kondens tahliyesidir; hortum tıkanmış, eğimi bozulmuş ya da tavası dolmuştur. Damlama sürüyorsa klimayı listeden çıkarın.
Su deposu için zamanlamaya bakın. Islaklık su kesintisinden sonra, şebeke geri geldiğinde ya da basıncın yükseldiği gece saatlerinde başlıyorsa şamandıra ve taşma borusu şüphelidir. Taşma borusu tahliyeye bağlanmamış, doğrudan çatı yüzeyine boşalan bir depo, yılda birkaç kez küçük bir sel yaratır. Deponun ağırlığı ve oturduğu zeminin durumu ayrı bir konu, onu su deposu çatı yükü sayfasında ele aldık.
Tesisat için sayaç testi vardır: hiçbir musluk açık değilken ana vanayı kapatıp sayacın en küçük göstergesini işaretleyin. Kombi basıncı sürekli düşüyorsa şüphe kalorifer hattına kayar. Tesisat kaçağının imzası, hava durumuna ve cihazlara tamamen kayıtsız, düzenli ilerleyen bir ıslaklıktır.
Acil mi, bekleyebilir mi
Cevap kaynağa göre değişir ve bu ayrım pratikte önemlidir.
Hemen ilgilenilmesi gereken durumlar: suyun bir aydınlatma armatürüne, spota ya da elektrik panosuna yakın olması, alçıpan tavanda sarkma başlaması, pis su kokusu ve sıcak su hattından gelen sızıntı. Bunlarda ilgili bölgenin sigortası indirilir, gerekiyorsa vana kapatılır.
Beklemeye alınabilecek durumlar: yalnızca mevsim geçişinde görülen, birkaç damla ile sınırlı ve yayılmayan yoğuşma; klima kaynaklı, cihaz kapatılınca duran damlama. Bunlar planlı biçimde çözülebilir. Ama “bekleyebilir” ile “boşver” arasındaki farkı unutmayın: sürekli nemli kalan bir ahşap taşıyıcı, iki üç yıl içinde sessizce zayıflar.
Kendi başınıza ne yapabilirsiniz
Yapabilecekleriniz bu sayfanın bütün teşhis adımlarını kapsar ve hiçbiri risk taşımaz: damlama saatlerini not etmek, klimayı kapatıp beklemek, ana vanayı kapatıp sayaç okumak, leke sınırını kalemle çizip tarih atmak, kabı damlamanın altına koyup toplanan suyu ölçmek, çatı arasına güvenli biçimde çıkıp örtünün alt yüzüne bakmak.
Yapmayacaklarınız da net. Islak armatürü sökmeyin, sarkmış tavanı elle zorlamayın, kaynağını bilmediğiniz suyun altında elektrikli alet kullanmayın. Çatıdaki su deposunu ya da güneş enerjisi bağlantısını kendiniz kontrol etmeye kalkmayın; yağmurda, karda, rüzgârda ve ıslak yüzeyde çatıya çıkılmaz, kuru havada bile depo çevresi kaygan ve parapete yakın bir bölgedir.
Usta geldiğinde ne yapar
İlk iş sizin notunuzu okumaktır; bu yüzden iki günlük kayıt gerçekten iş görür. Sonra sıra eleme testine gelir: klima devre dışı bırakılır, ana vana kapatılır, çatı arasında nem ve yüzey sıcaklığı ölçülür. Yoğuşma şüphesi varsa çatı arasının hava giriş çıkışı, yalıtımın kalınlığı ve buhar kesicinin hangi yüzde olduğu incelenir.
Su deposu şüphesinde şamandıra, taşma borusu ve borunun tahliyeye bağlantısı kontrol edilir. Tesisat şüphesinde hat basınç testine alınır. Durgun su şüphesinde süzgeçler, oluk ve dere hattı açılır, eğim kontrol edilir; teras çatıda göllenmenin bıraktığı izler teras çatıda göllenme sayfasındaki gibi okunur.
Sonuç ne çıkarsa çıksın, bu grubun ortak dersi şudur: yağmur yokken gelen su, çatı kaplamasının suçlu olmadığı tek su türüdür. Kaplamaya harcanan ilk bütçe genellikle boşa gider; doğru sıra önce kaynağı elemek, sonra tek bir işe para vermektir.
Yağmur Yokken Çatı Akıyor
Sık sorulan sorular
Su tesisatını kapatıp beklemek gerçekten ayırt eder mi?
Evet, en ucuz testlerden biridir. Evde kimse su kullanmayacakken ana vanayı kapatın ve sayacın en küçük göstergesini işaretleyip iki üç saat bekleyin. Gösterge ilerlemişse bir yerde kaçak vardır. Vana kapalıyken damlama azalıyor ya da duruyorsa kaynak neredeyse kesin olarak tesisattır. Damlama aynı hızda sürüyorsa tesisatı listeden çıkarabilirsiniz.
Damlama yalnızca sabahları oluyor, bu neyi gösterir?
Neredeyse her zaman yoğuşmayı. Gece boyunca çatı yüzeyi gökyüzüne ısı vererek soğur, en düşük sıcaklığa gün doğumundan hemen önce ulaşır. İçerideki nemli hava bu en soğuk saatte yüzeyde su bırakır, biriken damlacıklar sabaha karşı düşer. Güneş yükselip yüzey ısındığında olay kendiliğinden durur. Yağıştan bağımsız, saat gibi düzenli tekrar eden bir damlama tarifi varsa listenin başına yoğuşmayı yazın.
Klimayı kapattığımda damlama duruyorsa çatı temiz midir?
O anlık su kaynağı için evet, ama çatının genel durumu için hayır. Klima kaynaklı damlama çözüldükten sonra yağışlı bir günü ayrıca gözlemek gerekir; iki ayrı sorun aynı odada bir arada bulunabilir ve biri diğerini gizler. Tavandaki lekenin kenarını çizip tarih atarsanız, klima kapalıyken yağmurda büyüyüp büyümediğini rahatça görürsünüz.
Damlayan suyun rengi ve kokusu ipucu verir mi?
Verir. Yoğuşma suyu berrak ve kokusuzdur, ama ahşap ve toz üzerinden geçtiği için hafif sarımsı iz bırakabilir. Kalorifer tesisatından gelen su koyu ve metalik kokuludur, kuruyunca kahverengi bir halka bırakır. Pis su hattından gelen sızıntının kokusu tartışmasızdır ve bu durumda iş acildir. Su deposu taşması ise berrak ve bol miktardadır, damlama değil akma gibi görünür.
Çatıdaki su deposunu nasıl test ederim?
Deponun taşma borusunun nereye bağlandığına bakın; boru serbest bırakılmış ve doğrudan çatı yüzeyine boşalıyorsa bu tek başına şüphe nedenidir. Şebeke suyu geldikten sonraki ilk saatlerde depo çevresini kontrol ettirin, ıslaklık o saatlerde başlıyorsa şamandıra bozuktur. Kendiniz çatıya çıkarak bakmayın; depo bölgesi ıslak, kaygan ve çoğu zaman parapet kenarına yakındır.
Yoğuşma yazın da olur mu, yoksa sadece kış sorunu mudur?
Yazın da olur, hatta yön değiştirir. Kışın içerideki ılık ve nemli hava soğuk çatı yüzeyinde yoğuşur. Yazın ise klimayla soğutulan bir çatı arasında, dışarıdan giren sıcak ve nemli hava soğuk yüzeylerde su bırakır; metal yüzeylerde bu daha belirgindir. Bu yüzden yaz ortasında görülen damlama otomatik olarak kaçak sayılmaz.
