Sorular
İş bittiğinde neyi kontrol etmeliyim?
Beş başlığa bakılır: çatı arasında ışık sızması ve taze nem izi kalmamalı; mahya, dere, baca dibi ve saçak gibi birleşimler kapalı olmalı; oluk ve iniş boruları serbest akmalı; çatı üstünde ve çevrede artık malzeme ile çivi kalmamalı; yazılı garanti, malzeme bilgisi ve iş öncesi–sonrası fotoğrafları elinize geçmeli. Mümkünse teslimden önce kontrollü su testi yaptırın.
Teslimde bakılacaklar tahmin edilenden azdır ama sırası önemlidir: önce içeriden, sonra dışarıdan, en sonda kâğıt üzerinden. Çatının düzgün görünmesi tek başına yeterli bir ölçü değildir — yeni kiremit her hâlükârda düzgün görünür. Asıl bakılacak yerler, suyun geçtiği yerlerdir: birleşimler, ek yerleri ve tahliye hattı.
Çatı arasından ne görülür?
İlk kontrol çatı arasında, gündüz vakti, ışıklar kapalıyken yapılır. Aranan iki şey vardır.
Birincisi ışık sızması. Kaplamada kalan bir açıklık, karanlık bir çatı arasında ince bir huzme olarak görünür. Havalandırma amacıyla bilinçli bırakılan boşluklar dışında ışık görülmemelidir.
İkincisi nem izi. Merteklerde ve tahta kaplamada koyu şeritler, çivi diplerinde pas halkası, köşelerde beyaz mantar lekesi aranır. Burada dikkat edilecek nokta şu: eski izler işten önce de vardı ve kurumuş hâlde durur. Ayrımı yapmak için elle dokunun — taze ıslaklık serin ve nemlidir, kuruyup kalmış leke değildir. Şüpheliyse tarih atılmış bir fotoğraf çekip ilk yağıştan sonra aynı noktayı tekrar bakın.
Dışarıdan hangi noktalara bakılır?
Birleşimler. Çatı kaçaklarının büyük çoğunluğu düz yüzeyde değil, iki şeyin buluştuğu yerde başlar.
- Mahya hattı: kiremitler hizalı mı, harç ya da kuru mahya bandı boyunca boşluk var mı. Bu detayın nasıl bozulduğunu mahya harcı döküldü sayfasında anlattık.
- Dere: iki yüzeyin buluştuğu iç köşede sac ekleri bindirmeli mi, bindirme yönü suyun akış yönüyle uyumlu mu.
- Baca dibi ve çatı penceresi çevresi: etek sacı kaplamanın altına giriyor mu, mastik yüzeyde kaba bir yığın hâlinde mi bırakılmış.
- Saçak ve alın tahtası: son kiremit sırası oluğun içine su verecek konumda mı, alın tahtası düz ve sabit mi.
- Oluk ve iniş borusu: askılar sağlam mı, eğim iniş borusuna doğru mu, süzgeç takılı mı.
Su testi nasıl yapılır?
En basit doğrulama yöntemi budur ve sonucu ilk yağmura bırakmaz. Hortumla, aşağıdan yukarı doğru ve bölüm bölüm su tutulur; her bölüme birkaç dakika verilir. İçeride bir kişi çatı arasında aynı hizayı izler. Aşağıdan başlanmasının sebebi şudur: yukarıdan başlanırsa su bütün yüzeye yayılır ve giriş noktası ayırt edilemez.
Test hem yapılan onarımın tuttuğunu gösterir hem de varsa ikinci bir zayıf noktayı aynı gün ortaya çıkarır. Kapsamlı yenilemelerde ise en verimli yer dere ve baca dibi hattıdır; oradan su geçmiyorsa yüzeyin geri kalanı zaten güvenlidir.
Teslim kontrol listesi
| Kontrol | Nerede yapılır | Ne aranır |
|---|---|---|
| Işık sızması | Çatı arası, ışıklar kapalı | Huzme, gündüz görünen boşluk |
| Nem izi | Mertek ve tahta kaplama | Taze ıslaklık, pas halkası |
| Birleşimler | Çatı üstü ya da fotoğraf | Mahya, dere, baca dibi, saçak |
| Tahliye | Oluk ve iniş borusu | Serbest akış, süzgeç, askı |
| Temizlik | Çatı, saçak altı, çevre zemin | Çivi, kırık parça, ambalaj |
| Belgeler | Teslim dosyası | Garanti, malzeme bilgisi, fotoğraf |
Kâğıt üzerinde ne teslim alınır?
Üç şey: yazılı garanti belgesi, kullanılan malzemenin marka ve tip bilgisi, işin öncesi ve sonrası fotoğrafları. Garantinin nasıl yazılması gerektiğini çatı tamirinde garanti nasıl verilir sayfasında ayrıntılandırdık. Fotoğraflar yalnızca kayıt değil, ileride yapılacak bir müdahalede yol göstericidir — kaplamanın altında ne olduğunu bir daha açmadan görmenin tek yolu budur.
Artan malzemenin ve sökülen molozun akıbeti de burada konuşulur; ayrımı moloz ve artan malzemeyi kim kaldırır sayfasına ayırdık.
Son olarak takvim: teslimden sonraki ilk yağış, işin gerçek sınavıdır. O gün çatı arasına bir kez daha bakın. Sonrasında düzenli gözden geçirmeye geçilir; çatı bakımı sayfasında bu kontrolün yılda hangi aralıklarla ve neye bakarak yapıldığını yazdık.
Çatı İşi Teslim Kontrolü
Sık sorulan sorular
Çatıya çıkamıyorum, kontrolü nasıl yaparım?
Üç yol var ve üçü birlikte kullanıldığında çatıya çıkmadan da hayli iyi bir görüntü verir. Birincisi karşı binadan ya da yüksek bir noktadan telefonla çekilen fotoğraf; sıra bozukluğu, renk farkı ve eksik parça bu görüntüde okunur. İkincisi çatı arasından yapılan iç kontrol — ışık ve nem izi orada görülür. Üçüncüsü işi yapan taraftan istenen yakın çekim fotoğraflar: mahya hattı, dere, baca dibi ve saçak, her biri ayrı ayrı.
Teslimden sonra ilk yağmurda akıntı olursa ne yapmalıyım?
Aynı gün yazılı bildirim yapın ve akıntıyı fotoğraflayın; tavandaki lekenin genel görüntüsü ile yakın çekimi ayrı ayrı çekilsin. Fotoğrafta tarih görünüyorsa bildirimi güçlendirir. Bu arada zararı sınırlayın: bölgenin elektriğini kesin, suyu tek noktada toplayın, eşyayı çekin. Onarım garanti kapsamındaysa bedelsiz yapılır; kapsam dışı görülüyorsa gerekçesini yazılı isteyin.
Ödemenin son bölümünü ne zaman yapmalıyım?
Kontrolleri tamamladıktan ve belgeleri aldıktan sonra. Son ödemenin teslim kontrolüne bağlanması, işi yapan tarafı zorlamak için değil, ikisinin aynı masada bitmesi için yapılır — eksik bir detay varsa herkes oradayken kapanır. Bunu baştan konuşup teklife yazdırmak en temiz yoldur; işin sonunda gündeme gelen bir şart, çalışma ilişkisini gereksiz yere gerer.
Çatıda kalan çivi ve kırık parça neden önemli?
Çünkü ikisi de sonradan hasar üretir. Yüzeyde kalan çivi ve vida, yağmurla oluğa iner ve süzgeci tıkar; paslandığında akıntı boyunca leke bırakır. Kırık kiremit parçaları oluk dibinde birikip suyun önünü keser. Bahçeye ya da otopark alanına düşen çiviler ise araç lastiği için doğrudan risktir. Teslim kontrolünde yalnız çatı değil, saçak altı ve çevre zemin de gözden geçirilir.
Kontrolü kaç gün içinde yapmalıyım?
Görsel kontrol iş biter bitmez, ekip hâlâ sahadayken yapılmalı; eksik görülen bir detay o gün birkaç dakikada kapanır, bir hafta sonra yeniden gelinmesini gerektirir. Su testi de aynı gün yapılabilir. Buna karşılık nem ve leke kontrolü zaman ister: ilk yağıştan sonraki gün çatı arasına tekrar bakın, kuruyup kalmış eski izlerle taze ıslaklık arasındaki farkı ancak o zaman görürsünüz.
