Sorular
Çatıda su testi nasıl yapılır?
Çatının biçimine göre iki ayrı test kurulur. Eğimli çatıda hortumla, aşağıdan yukarı ve bölüm bölüm sulama yapılır; içeride bir kişi izler. Teras ve düz çatıda ise su tutma testi uygulanır: süzgeç geçici olarak kapatılır, yüzey ince bir tabaka su ile doldurulur ve hem seviyenin düşüşü hem alt kat tavanı saatlerce izlenir. İkisinin de kuralı aynıdır: tek seferde bütün yüzeyi ıslatmamak.
Çatıda su testi, tahmini ölçüye çevirmek için yapılır. Kaçağın yerini gözle bulmak çoğu zaman mümkün olmaz; su çatının içinde yol aldığı için tavandaki iz giriş noktasını göstermez. Testin verdiği şey budur: kontrollü bir ıslatma ve içeride izlenen bir sonuç. Çatının biçimi hangi testin kurulacağını belirler — eğimli çatıda hortumla bölüm bölüm sulama, teras ve düz çatıda ise yüzeyin su altında bırakıldığı su tutma testi.
Hangi çatıda hangi test?
| Ölçüt | Hortum testi | Su tutma testi |
|---|---|---|
| Nerede | Eğimli çatı, birleşimler, cephe-çatı hattı | Teras, düz çatı, balkon, ıslak hacim |
| Ne gösterir | Giriş noktasının bulunduğu bölge | Örtünün bütününün sızdırmazlığı |
| Süresi | Bölüm başına birkaç dakika ve bekleme | Saatlerle ölçülen tek bir bekleme |
| Riski | Islak yüzeyde çalışma | Yapıya binen geçici su yükü |
| Ne zaman | Kaçak arandığında | Yeni örtü teslim alınmadan, arıza şüphesinde |
Eğimli çatıdaki testin sıralaması, bekleme süreleri ve sık yapılan hataları ayrı bir sayfaya çıkardık: çatı kaçağı hortumla nasıl test edilir. Bu sayfanın gerisi teras tarafındaki su tutma testine ayrılmıştır.
Su tutma testi nasıl kurulur?
Hazırlık testin yarısıdır. Önce yüzey süpürülür; çamur ve yaprak hem süzgeci tıkar hem testin sonunda tortu bırakır. Sonra içerideki gözlem noktası belirlenir: alt kattaki tavan, varsa asma tavanın içi, armatür çevresi. O bölgenin elektriği kesilir ve altındaki eşya çekilir.
Kurulum şöyle işler. Süzgeç, sonradan kolayca alınacak bir tapayla geçici olarak kapatılır. Yüzey, en sığ noktada bile örtüyü kaplayacak ince bir tabaka oluşacak biçimde doldurulur; su seviyesi parapet dönüşünün ve kapı eşiğinin altında bırakılır. Doldurma bittiğinde seviye bir işaretle kaydedilir — kalem izi, bant ya da yüzeye konulan bir çubuk yeterlidir.
Test tek bir yüzeyde kurulmak zorunda değildir. Geniş teraslarda alan geçici bantlarla bölümlere ayrılır ve her bölüm ayrı denetlenir; böylece iz belirdiğinde hangi bölümün sorumlu olduğu bilinir. Bölümleme, üstü kapatılacak teraslarda ve çakıl altında kalacak örtülerde zaten yapılması gereken bir hazırlıktır.
Seviye nasıl okunur?
İki şey birlikte izlenir: su seviyesindeki düşüş ve alt kat tavanındaki ıslaklık.
Seviye buharlaşmanın açıklayabileceğinden hızlı düşüyorsa örtü su kaçırıyordur; sıcak ve rüzgârlı günde buharlaşmanın da bir pay aldığı unutulmamalı, bu yüzden test serin ve durgun bir günde daha güvenilir sonuç verir. Alt katta iz belirmesi ise doğrudan sonuçtur ve testin durdurulmasını gerektirir.
İz belirdiğinde giriş noktası, izin göründüğü tavan noktasının tam üstünde olmayabilir; su örtünün altında yatay yol alır. Bu yüzden şüpheli bölge, izin hizasından başlayıp en yakın birleşime doğru genişletilerek taranır. Teras çatıda arızaların büyük bölümü düz yüzeyden değil ek yerlerinden ve dönüşlerden çıkar; bindirme kurallarını membran bindirme detayı sayfasında topladık.
Yeni yalıtım teslim alınmadan test edilir mi?
Edilmelidir. Su yalıtımı serildikten sonra, üstüne koruma katmanı ve kaplama gelmeden önce yapılan test, sonradan yapılacak her testten daha ucuzdur; çünkü o aşamada örtüye erişmek için hiçbir şey sökülmez.
Bu sıra atlandığında ortaya çıkan durum bellidir: kaplama serilir, ilk kışta alt katta iz görülür ve örtüye ulaşmak için yeni yapılmış yüzey kaldırılır. Terasa deck serilecekse örtü testi deck montajından önceye alınır; sökülebilir bir yüzeyin neden tercih edildiğini teras çatıya ahşap deck sayfasında anlattık. Uygulamanın bütün sırasını ise teras çatı yalıtımı sayfasında topladık.
Test her zaman doğru mu söyler?
Söylemediği durumlar var ve bunları bilmek testten daha önemli. Yüzeyde zaten su duruyorsa, yani eğim yetersizse, göllenmenin kendisi ayrı bir sorundur ve testin sonucunu bulanıklaştırır; anlamını teras çatıda göllenme sayfasında açtık. Alt kattaki iz yoğuşmadan geliyorsa örtü sağlam olduğu hâlde ıslaklık sürer. Döşemede çatlak varsa su örtünün altına değil, çatlağın içine girer ve testte bulunan nokta gerçek nedeni göstermez.
Bu yüzden su testi tek başına bir teşhis değil, teşhisin ilk adımıdır. Terasın yaşını, örtünün cinsini ve alt katta gördüğünüz izin yerini anlatırsanız hangi testin kurulacağını ve benzer işlerde konuştuğumuz ortalama aralığı telefonda konuşabiliriz; kesin karar yüzey görüldükten sonra çıkar.
Çatıda Su Testi
Sık sorulan sorular
Su tutma testi hangi yükseklikte su ile yapılır?
Suyun terasın en yüksek noktasını da örtecek kadar, ama parapet dönüşünün ve kapı eşiğinin altında kalacak kadar. Amaç yüzeyin tamamını su altında bırakmaktır; su yalıtımının düşey yüzeye çıktığı yükseklik ise aşılmaz, aşılırsa test kendi kaçağını yaratır. Terasın eğimi olduğu için su derinliği her noktada aynı olmaz; ölçüm en sığ noktaya göre yapılır. Süzgeçten uzak, en yüksek köşe kuru kalıyorsa o bölge test edilmemiş sayılır.
Test sırasında alt kata su inerse ne yapılır?
Test hemen durdurulur ve su tahliye edilir; devam edilmesi hem alt kattaki hasarı büyütür hem de artık ölçülecek yeni bir bilgi vermez. Suyun indiği nokta içeriden işaretlenir, sonra üstte aynı hizadaki bölge, parapet dibi ve en yakın süzgeç ağzı tek tek incelenir. Bu yüzden test öncesinde alt kattaki eşya çekilir ve o bölgenin elektriği kapatılır; hazırlıksız başlanan test kaçağı bulur ama pahalıya bulur.
Deck ya da seramik serilmiş terasta test yapılabilir mi?
Su tutma testi ancak yüzey açıkken anlamlıdır; kaplamanın altındaki örtüye su ulaşamıyorsa test sonucu güvenilmez olur. Deck serili terasta modüller kaldırılarak açık bir bölge oluşturulabilir. Yapıştırılmış seramikte ise bu mümkün değildir; orada iz sürme, süzgeç ve parapet dibi kontrolü ile alt kattaki lekenin konumundan yürünür. Doğru sıra baştan bellidir: örtü serildiği gün test edilir, üstü sonra kapatılır.
Cihazla kaçak tespiti su testinin yerini tutar mı?
Bazı durumlarda tutar, bazılarında tamamlar. Elektriksel bütünlük ölçümü gibi yöntemler, örtüdeki delinmeyi yüzey ıslatılarak taranan bir alanda noktasal olarak gösterebilir ve özellikle üstü kapatılacak geniş teraslarda işe yarar. Ama her sistemde ve her yüzeyde uygulanamaz; iletken olmayan alt katman ya da ıslak yalıtım sonucu bozar. Küçük ve orta ölçekli işlerde su testi hâlâ en ucuz ve en anlaşılır yöntemdir.
Test bittikten sonra atlanmaması gereken adım nedir?
Süzgeci kapatan tapanın çıkarılması ve tahliyenin gözle doğrulanması. Unutulan tapa ilk sağanakta terası su altında bırakır ve testin engellemek istediği durumu kendi eliyle yaratır. Tapa alındıktan sonra suyun süzgeçten kaç dakikada çekildiğine bakılır; yavaş çekiliyorsa iniş borusunda tıkanma vardır. Ayrıca yüzeyde kalan çamur ve yaprak temizlenir; testten sonra bırakılan tortu ilk yağmurda süzgece yürür.
