Sorular
Çatıya uydu anteni nasıl monte edilir?
Öncelik çatıyı delmeyen yöntemdedir: duvara, parapete ya da sağlam bir gövdeye yandan bağlanan konsol, düz çatıda ise ağırlıklı balastlı taban. Delmek zorunluysa ayak kaplamaya değil altındaki mertek veya aşığa bağlanır, örtü ayağın çevresinde yukarı döndürülür ve etek sacıyla kapatılır. Kablo da delikten doğrudan sokulmaz, damlama halkası bırakılarak manşonlu bir geçişten girer.
Çatıya uydu anteni montajının doğru sırası şudur: önce çatıyı hiç delmeyen bir yöntem aranır, bulunamazsa delme yöntemi tam su detayıyla kurulur. Bir çanak, çatı yüzeyine açılan iki üç vida deliğinden ibaret görünür; oysa o delikler örtünün ve kaplamanın kesildiği yerlerdir ve montajı yapan ekip gittikten sonra çatının en zayıf noktası olarak kalır.
Delmeden montaj seçenekleri
Uygulamada çoğu evde en az bir tanesi mümkündür:
- Duvar konsolu. Cephe duvarına, bacaya bitişik bir yüzeye ya da çatı çıkmasının yan duvarına bağlanan L konsol. Çatı örtüsüne hiç dokunulmaz.
- Baca gövdesine kelepçe. Sağlam, harcı yerinde bir baca gövdesine iki kelepçeyle direk bağlanır. Gövdesi ayrışmış ya da eğilmiş bacada kullanılmaz; kontrol ölçütleri baca eğildi sayfasında.
- Parapet bağlantısı. Teras çatılarda parapetin iç yüzüne bağlanan konsol, hem su yalıtımına dokunmaz hem rüzgârda daha az zorlanır.
- Balastlı taban. Düz çatıda, ağırlıkla sabitlenen üçgen taban. Yalıtım ve membranın üstüne koruyucu serme konarak oturtulur.
Delmek zorunluysa
Ayak kaplamaya değil, altındaki taşıyıcıya bağlanır. Kiremit çatıda direğin ayağı kiremitlerin arasından geçirilip merteğe vidalanır; sac ve panel çatıda bağlantı aşığa yapılır. Kaplamanın üstüne vidalanan bir ayak yükü tek bir parçaya bindirir, o parçayı kısa sürede kırar ve kaçak yolunu açar.
Su detayının kurulumu diğer çatı geçişleriyle aynıdır: su yalıtım örtüsü ayağın düşey yüzünde yukarı döndürülür, üst taraftan gelen su etek sacıyla ikiye ayrılır, alt tarafta sac kaplamanın üzerine biner. Mastik ve butil bant bu düzende yardımcıdır, tek başına çözüm değildir; hangi işte ne kadar iş gördüklerini çatı mastiği ve butil bant sayfasında yazdık.
Aynı hatanın panel montajlarındaki karşılığı da tanıdıktır. Ayakları doğru oturmayan bir montajdan sonra çatının nasıl akıttığını güneş paneli montajından sonra çatı akıyorsa sayfasında, doğru kurulumu güneş paneli çatı montaj detayı sayfasında anlattık. Anten tarafındaki tipik sızıntı yollarını ise anten ve uydu direği montajı çatıyı nasıl sızdırır sayfasına ayırdık.
Yöntemler yan yana
| Yöntem | Çatı deliniyor mu | Uygun olduğu yer | Zayıf noktası |
|---|---|---|---|
| Duvar konsolu | Hayır | Cephesi uygun her yapı | Görüş hattı duvardan sağlanmalı |
| Baca kelepçesi | Hayır | Sağlam gövdeli baca | Gövde zayıfsa kullanılmaz |
| Parapet konsolu | Hayır | Teras ve düz çatı | Parapet betonunun durumu |
| Balastlı taban | Hayır | Gezilebilir düz çatı | Ağırlık ve kayma emniyeti |
| Kaideli çatı montajı | Evet | Başka seçenek yoksa | Su detayı eksiksiz kurulmalı |
Rüzgâr, kar ve kablo
Çanak rüzgâra açık bir yüzeydir; direk boyu uzadıkça ayağa binen devirme kuvveti hızla büyür. Bu yüzden direk gereğinden uzun seçilmez, gerekirse iki noktadan bağlanır. Kışın çanağın içinde biriken kar hem sinyali keser hem ek yük bindirir; çatının kar akış yönünde, mahyanın hemen altına konan bir çanak, kayan karın önüne dikilmiş engel gibi çalışır.
Kablo girişi bağımsız bir kaçak yoludur. Kablo, giriş noktasının altında aşağı doğru bir kıvrım yapacak biçimde çekilir; bu damlama halkası suyun kılıfı izleyerek içeri yürümesini keser. Giriş için önce saçak altı ve mevcut tesisat geçişleri denenir.
Çatıya çıkmadan önce
Montaj basit görünse de yapılan iş, eğimli bir yüzeyde ölçü alıp vidalamaktır. Islak ya da yosunlu bir kaplamada bu iş amatörce yapılacak bir iş değildir; güvenlik tarafını çatıda iş güvenliği rehberi sayfasında topladık, kişisel değerlendirme için çatıya kendim çıkabilir miyim sayfasına bakabilirsiniz.
Anten montajının çatı işleriyle birleştirilebileceği bir an var: kaplamanın zaten açık olduğu aktarma ya da onarım günü. O gün konan bir ayak, hem taşıyıcıya doğrudan bağlanır hem su detayı örtüyle birlikte kurulur; sonradan yapılan montajın açtığı riskin tamamı ortadan kalkar. Ölçü alırken sorduğumuz ilk soru da bu olur: çanak zaten var mı, varsa nereye ve nasıl bağlanmış.
Çatıya Uydu Anteni Montajı
Sık sorulan sorular
Çanak çatının hangi tarafına konmalı?
Uydu anteninde yön zorunludur; çanak güneye bakan açık bir görüşe ihtiyaç duyar. O yüzden konum seçimi estetikle değil görüş hattıyla başlar: önünde ağaç, baca, komşu bina ya da çatının kendi sırtı olmayan bir nokta aranır. Aynı anda ikinci ölçüt, o noktaya bakım için güvenle çıkılabilmesidir. İki koşulu birlikte sağlayan en alçak nokta doğru noktadır; çatının en tepesi çoğu zaman gereksiz bir tercihtir.
Balastlı taban rüzgârda kayar mı?
Ağırlık, çanağın çapına ve bölgenin rüzgâr yüküne göre seçilmemişse kayar. Çanak bir yelken gibi davranır; küçük görünen bir çapın bile fırtınada ürettiği kuvvet ciddidir. Balastlı çözüm düz ve gezilebilir çatılarda, tabanın altına kaymayı önleyen bir serme konarak ve gerekiyorsa parapete emniyet bağı atılarak kurulur. Eğimli bir kiremit çatıda balastlı taban kullanılmaz.
Eski anten söküldü, geride kalan delik nasıl kapatılır?
Vidanın ya da direğin çıktığı yer yalnız üstten macunlanarak kapatılmaz; macun birkaç yılda kurur ve çatlar. Doğru iş, o bölgedeki kaplamanın kaldırılıp su yalıtım örtüsüne yama yapılması, ardından kaplamanın yerine konmasıdır. Ahşap tarafta vidanın açtığı delik uzun süre ıslak kaldıysa mertek yüzeyi de kontrol edilir. Sökülen antenin ardında bırakılan delikler, yıllar sonra nedeni bulunamayan akıntıların bilinen kaynaklarındandır.
Kablo çatı arasından mı girmeli?
Tercih sırası şudur: saçak altından ya da mevcut bir tesisat geçişinden girmek, ikinci olarak duvardan girmek, en son çatı yüzeyini delmek. Hangi yol seçilirse seçilsin kablo, giriş noktasının altında aşağı doğru bir kıvrım yapar; bu damlama halkası suyun kabloyu izleyip içeri yürümesini keser. Kablo doğrudan yukarı doğru girecek biçimde çekilirse yağmur suyu kılıfın üstünde ilerleyip delikten içeri iner.
Apartman çatısına kendi çanağımı takabilir miyim?
Çatı ortak yerdir; oraya yapılan sabitleme yönetimin kararıyla yapılır. Çoğu binada zaten merkezi bir uydu sistemi vardır ve tek daire için ayrı çanak yerine mevcut hattan besleme daha az riskli sonuç verir. Birden çok dairenin ayrı ayrı çatıyı delmesi, çatının en sık akıtan bölgelerini üretir. Ayrı montaj gerekiyorsa yeri, kablo güzergâhı ve sonradan sökülmesi hâlinde onarımın kimin sorumluluğunda olacağı önceden yazılı hâle getirilir.
