Farklı marka kiremit karıştırılabilir mi?

Aynı çatı yüzeyinde farklı marka kiremit karıştırılmaz. Bunun nedeni renk uyumu değil, geometridir: iki kiremit birbirine yalnızca üst üste binerek değil, kenarlarındaki kilit kanalıyla da geçer. Örtü genişliği, kanal derinliği ve kabartma yüksekliği birkaç milimetre bile farklıysa kilit tam kapanmaz. Kapanmayan kanal, yağmurda suyun bindirmenin altına yürüdüğü yer olur.

Aynı tip olması neden yetmez?

Piyasada aynı tip adıyla — örneğin oluklu ya da düz tip diye — anılan kiremitler, üreticiden üreticiye farklı ölçülerde üretilir. Kiremidin adı profilin genel biçimini anlatır, ölçüsünü değil. Uygulamada dört ölçü belirleyicidir:

• Net örtü genişliği. Bir kiremidin komşusuyla kilitlendikten sonra kapladığı gerçek genişlik. Sıra düzeni buna göre kurulur.
• Kilit kanalı derinliği ve sayısı. Suyun tutulduğu ve geri akıtıldığı yer burasıdır.
• Kabartma yüksekliği. Üst sıranın oturma kotunu belirler.
• Asma tırnağının konumu. Latanın nereye çakılacağını belirler; bu değişince tüm lata düzeni değişir.

Bu dördünden biri tutmadığında sonuç yalnızca görsel değildir. Sıra ilerledikçe fark birikir, bir noktada kiremit komşusunun üstüne binmek yerine yanına oturur ve o hat boyunca bir su yolu açılır. Böyle bir çatıda akıntı genellikle hafif yağmurda değil, uzun süren ya da rüzgârlı yağışlarda görülür; belirtileri yağmurdan sonra akıntı sayfasında topladık.

Hangi durumda karıştırılabilir?

Durum	Karıştırılabilir mi	Not
Aynı çatı yüzeyinde, yan yana	Hayır	Kilit ve örtü genişliği tutmaz
Aynı çatının farklı bağımsız düzleminde	Hayır, kaçınılır	Su yolu ortaksa fark birleşimde çıkar
Ana çatı ile ayrı bir sundurma veya garaj	Evet	Fiziksel bağlantısı yoksa sorun olmaz
Aynı marka, farklı üretim yılı	Evet	Renk farkı olabilir, geometri aynıdır
Aynı marka, farklı model	Hayır	Model değişince ölçü de değişir
Ön yüzey ile arka yüzey	Koşullu	Aralarında mahya ya da dere varsa mümkün

Son satır uygulamada en çok işe yarayanıdır: iki yüzey mahyayla ayrılıyorsa, her yüzey kendi içinde tek profille örtülmek kaydıyla farklı olabilir. Bir çatıda iki farklı kaplamanın hangi koşulda bir arada durabileceğini aynı çatıda iki farklı kaplama olur mu sayfasında ayrıca ele aldık.

Karışık kiremitli bir çatıda sorunun nerede çıkacağı da tahmin edilebilir. Su, iki profilin buluştuğu hattın bir noktasında kanaldan taşar ve alt örtünün üstüne geçer; oradan eğim boyunca yürüyüp uzakta bir yerde damlar. Bu yüzden içeriden bakıp damlama noktasının üstündeki kiremidi aramak sonuç vermez, aranması gereken şey profil değişiminin başladığı hattır. Çatı arasında bu hat, alt örtüde koyu bir şerit olarak görünür.

Model bulunamıyorsa ne yapılır?

Sıra şudur. Önce alt yüzdeki damga okunur ve model aranır. Bulunamazsa aynı üreticinin devam modeli sorulur; kalıp değişmemişse çoğu zaman uyar. O da yoksa ikinci el piyasasına bakılır; kullanılmış malzemenin nasıl seçileceğini ikinci el kiremit kullanmak doğru mu sayfasında anlattık. Hiçbiri olmuyorsa yer değiştirme yöntemine geçilir: görünmeyen bir yüzeyden sağlam kiremitler alınır, görünen yüzeydeki boşluklara taşınır, boşalan arka yüzeye bulunabilen en yakın profil serilir.

Bunların hiçbiri yürümüyorsa ve kırık sayısı artıyorsa artık yamadan değil yüzey yenilemesinden söz ediliyordur. Tek tek değişim işlerini kiremit değişimi sayfasında, yüzeyin tamamının söküldüğü işleri çatı aktarma sayfasında topladık.

Renk farkı ne kadar sorun?

Geometri tutuyorsa renk farkı zamanla azalır; kiremit yüzeyi yağmur, güneş ve tozla birkaç yıl içinde ortak bir tona yaklaşır. Yine de yeni parçaları tek bir bölgede toplamak yerine yüzeye dağıtmak, farkın gözle okunmasını belirgin biçimde azaltır. Rengin nasıl ve neden değiştiğini kiremit rengi zamanla solar mı sayfasında ayrı ele aldık.

Özetle: karıştırma kararı katalogda değil, elde verilir. İki kiremit yan yana konup kilitleri geçiriliyor, örtü genişliği ölçülüyor ve kabartma kotu karşılaştırılıyorsa cevap birkaç dakikada çıkar. Kiremidinizin markası ve kabaca yaşı belliyse hangi yolun işleyeceği ve benzer işlerde çıkan ortalama aralık telefonda konuşulabilir; kesin karar için bir parçanın yerinde görülmesi yeterlidir.