İniş borusu suyu nereye verilmeli?

İniş borusundan çıkan su, her durumda bina temelinden uzağa taşınır. Bir çatının tek bir sağanakta topladığı su hafife alınacak miktarda değildir ve bunun tamamı, borunun indiği noktada birkaç metrekarelik bir alana boşalır. O nokta temel dibiyse toprak yağış boyunca doymuş kalır; su temel duvarını izleyip aşağı iner ve yalıtımın en zayıf yerinden içeri girer. Çatısı sağlam olan binalarda görülen bodrum ve zemin kat rutubetinin büyük bölümü buradan doğar.

Doğru çıkışlar

Çıkış	Nasıl çalışır	Nerede uygun
Parsel yağmur suyu hattı	Boru, parsel içi bacaya oradan idarenin yağmur suyu hattına bağlanır	Altyapısı ayrık sistemde olan yerler
Yağmur suyu ızgarası	Boru dibi, yol ya da bahçe kotundaki ızgaraya yönlendirilir	Sokak altyapısı uygun olan yapılar
Bahçeye uzatma	Dirsek ve uzatma parçasıyla su geçirimli yüzeye atılır	Bahçesi olan müstakil evler
Sızdırma kuyusu	Su, çakıl dolgulu bir kuyuda toprağa süzülür	Geçirimli zemini olan parseller
Yağmur suyu deposu	Su filtreden geçirilip depolanır, sulamada kullanılır	Bahçe sulaması olan yapılar

Bu seçeneklerin hepsinde ortak koşul aynıdır: çıkış noktası binadan yeterince uzakta olacak ve zemin sudan binaya doğru değil, binadan uzağa eğimli kalacak. Uzatma boruları da işin bitiminde geri sarılıp kenara atılmayacak; sabitlenecek.

Yapılmaması gerekenler

• Temel dibine bırakmak. En yaygın ve en pahalıya çıkan hatadır; su duvar boyunca iner.
• Ucunu duvara dayamak. Sıçrayan su cepheyi ıslatır, sıvayı kabartır, kışın donarak yüzeyi parçalar.
• Komşu parseline yönlendirmek. Kendi çatısının suyunu komşuya vermek hem komşuluk hem hukuk sorunudur.
• Pis su kanalına bağlamak. Ayrık sistemde bu bağlantı kural olarak yapılmaz; ayrıntısını yağmur suyu kanalizasyona bağlanabilir mi sayfasında ele aldık.
• Temelin drenaj borusuna vermek. Temel drenajı toprağın nemini alır; çatının toplu suyunu taşımak için yapılmamıştır, doldurur ve tersine çalıştırır.
• Ucunu açık bırakıp toprağa gömmek. Delikli olmayan gömülü uç kısa sürede tıkanır, boru içeriden dolar.

Su ne kadar uzağa gitmeli?

Kesin bir rakam vermek yerine ölçüt vermek daha doğrudur: su, bina çevresindeki dolgu toprağın dışına çıkmalıdır. Kazılıp yeniden doldurulan bölge, çevredeki sıkışmış toprağa göre daha gevşektir ve suyu daha kolay geçirir; bu yüzden çıkış bu bandın ötesine taşınır. Uygulamada bu, duvardan birkaç adımlık bir uzaklığa denk gelir.

İkinci ölçüt zemin eğimidir. Bina çevresindeki zemin binaya doğru eğimliyse, boruyu uzatmak tek başına yetmez; su geri döner. Bu durumda önce zemin kotu düzeltilir, sonra çıkış yerleştirilir.

Üçüncüsü yüzeyin cinsidir. Beton ya da parke döşeli bir yüzeye bırakılan su emilmez, akar; nereye aktığı planlanmamışsa yine binaya doğru yol bulur. Geçirimli toprak, çakıl yatak ya da yeşil alan bu iş için daha uygundur.

Boru dibi düzeni

Çıkış noktası kendi başına bir detaydır. Doğrusu şudur: borunun ağzı zeminden birkaç parmak yukarıda bırakılır, altına çakıl ya da beton bir sıçratma taşı konur, su bu yataktan yayılarak uzaklaşır. Ağzın toprağa gömülmesi tıkanmaya, doğrudan zemine dayanması ise çukur açılmasına ve sıçramaya yol açar.

Boruyu duvara tutan kelepçeler de burada işe karışır. Dipte donan buz ya da tıkanan tortu, boruyu içeriden zorlar ve gevşek bir kelepçe ek yerinin ayrılmasına izin verir. Bu ayrılmanın nasıl ilerlediğini iniş borusu patladı sayfasında anlattık.

Belirti nerede görülür?

Yanlış tahliyenin belirtileri çatıda değil, aşağıda çıkar: iniş borusunun hizasındaki cephede koyu bir iz, aynı hizadaki zemin katta ya da bodrumda rutubet, boru dibinde açılmış çukur ve o noktada yosunlanmış zemin. İçeride görülen nemin kaynağının çatı mı yoksa bu tahliye mi olduğunu ayırmak için duvarda rutubet çatıdan mı sayfasındaki yükseklik okumasına bakılabilir.

Bahçe düzenlemesi ya da kazı gerektiren çıkışlarda iş oluk hattının ötesine geçer; parsel içi hat, kuyu ve zemin kotu birlikte planlanır. Saçak hattında yapılan düzeltmeyi dere ve oluk tamiri kapsamında, kazı ve dolgu gerektiren kısmı ise bina yıkımı ve hafriyat ekipmanıyla yürütüyoruz.