Sorular
Polikarbon çatı kaç yıl dayanır?
UV korumalı, kaliteli ve kurallara göre monte edilmiş bir polikarbon levhada on ilâ on beş yıl gerçekçi bir aralıktır. UV katmanı olmayan ya da korumalı yüzü ters monte edilmiş levhalarda sararma ve kenar kırılganlığı üçüncü yıldan itibaren başlar. Ömrü belirleyen şey levhanın kalınlığından çok UV katmanı, genleşme payı, aşık aralığı ve vida contasıdır.
UV korumalı ve kurallarına göre monte edilmiş bir polikarbon çatıda on ilâ on beş yıllık bir ömür beklenir. Aynı marka levhanın bir sundurmada on iki yıl dayanıp diğerinde beş yılda sararmasının sebebi çoğu zaman malzeme değil, montajdır. Polikarbon, kendi başına dayanıklı ama kurulum hatasını affetmeyen bir malzemedir: ısıyla belirgin biçimde genleşir, vida deliğinden yorulur, korumalı yüzü tersine çevrildiğinde koruması hiç yokmuş gibi davranır.
Ömrü belirleyen levhanın kalınlığı değil
Kalınlık, taşınacak kar ve rüzgâr yükü ile aşık aralığını ilgilendirir; yaşlanmayı değil. Yaşlanmayı belirleyen, levhanın dışa bakan yüzüne fabrikada eklenen ultraviyole koruma katmanıdır. Bu katman yoksa güneş, polikarbonun molekül yapısını yıllar içinde kırar: önce hafif sarımsı bir ton, ardından ışık geçirgenliğinde düşüş, en sonunda kenarlardan başlayan kırılganlık gelir. Cam elyaf takviyeli ucuz levhalarda bu süreç çok daha erken başlar.
İkinci belirleyici, kanal içine giren nemdir. Boşluklu levhanın kanal ağızları üstte buhar geçirmez, altta nefes alan bantla kapatılmazsa kanallara toz ve su girer; içeride yosun tutar ve levha yıkanarak temizlenemeyecek biçimde lekelenir. Levha teknik olarak sağlam kalır ama görüntüsü nedeniyle değiştirilir.
Hangi kusur kaç yılda görünür
| Yaş | Beklenen görünüm | Anlamı |
|---|---|---|
| İlk 2-3 yıl | Yüzey berrak, contalar esnek, kanallar temiz | Normal |
| 5-8 yıl | Hafif matlaşma, kolay toz tutan yüzey | Normal yaşlanma; conta ve vida kontrolü zamanı |
| 10-15 yıl | Belirgin sararma, ışık geçirgenliğinde düşüş | Ömrün sonuna yaklaşılıyor |
| 3-5 yılda sararma | Kırılgan kenar, çatlayan vida deliği | Korumasız levha ya da ters monte |
| Her yaşta kanal içi leke | Damar damar koyulaşma, içeride su | Kanal ağzı bantlanmamış |
Montaj ömrü nasıl kısaltır
Polikarbonun genleşmesi gözle görülür ölçüdedir; uzun bir levha sıcak günde belirgin biçimde uzar. Vida deliği levha kalınlığına göre bir miktar geniş açılmaz ve levha profile sıkı sıkıya kilitlenirse, genleşen malzeme kaçacak yer bulamayıp delik çevresinden çatlar. Bu çatlak ilk yıl görünmez, üçüncü yıl akıtmaya başlar.
Sık görülen diğer hatalar şunlardır: contasız vida kullanmak, vidayı gövde ezilene kadar sıkmak, levhayı kanalları eğime dik gelecek şekilde monte etmek, aşık aralığını levhanın taşıyabileceğinin üzerinde bırakmak ve kesilen kenarı bantsız bırakmak. Bunların hiçbiri ilk günkü görüntüyü bozmaz; hepsi ömrü kısaltır. Taşıyıcı aralığının nasıl belirlendiğini teras kapatmada kar yükü nasıl hesaplanır sayfasında açtık.
Ömür nasıl uzatılır
Polikarbon bakımı ağır bir iş değildir, ihmal edilmesi ucuz olmadığı için üzerinde duruyoruz:
- Yılda bir kez yüzeydeki yaprak ve toz alınır; aşındırıcı sünger, çözücü ve yüksek basınçlı yıkama kullanılmaz.
- Vida hattı gözle taranır; gevşemiş ya da contası sertleşmiş vidalar değiştirilir.
- Kanal ağzındaki bantlar kontrol edilir, kalkanlar yenilenir.
- Levhanın oturduğu profillerin altındaki su tahliyesi açık tutulur; profil içinde biriken su, levhayı alttan yaşlandırır.
- Ağaç altındaki çatılarda yaprak birikimi asit etkisiyle yüzeyi matlaştırdığı için temizlik sıklığı artırılır.
Yüzeyin nasıl temizleneceğini adım adım kış bahçesi çatısı nasıl temizlenir sayfasında yazdık.
Değişim mi, yama mı
Karar tek levhaya değil, yüzeyin bütününe bakılarak verilir. Fırtınada uçan ya da bir dal düşmesiyle çatlayan tek levha değiştirilir. Ama sararma yüzeyin genelinde başlamışsa, kenarlar elde ufalanıyorsa ya da vida deliklerinin çoğu çatlamışsa tek tek değişim para kaybıdır; o çatı artık kaplama ömrünü doldurmuştur.
Bu noktada malzeme kararı yeniden açılabilir. Aynı açıklık cam ünitesiyle de, yalıtımlı panelle de geçilebilir; hangisinin nerede doğru olduğunu kış bahçesi çatısında cam mı panel mi sayfasında karşılaştırdık. Mevcut taşıyıcı kalacaksa kesitlerin yeni kaplamanın ağırlığını kaldırıp kaldırmadığı ölçülür; polikarbondan cama geçiş, taşıyıcıyı ciddi biçimde ilgilendiren bir ağırlık farkıdır.
Uygulama tarafındaki iş sırasını polikarbon çatı sayfasında, bahçe ve otopark üstü kurgular için veranda ve sundurma yapımı sayfasında anlattık. Elinizdeki çatının hangi aşamada olduğunu söylemek için levhanın yaşını değil, kenarını ve vida hattını görmek gerekir; bunu keşifte bir bakışta ayırt edebiliyoruz.
Polikarbon Çatının Ömrü
Sık sorulan sorular
Sararmış bir polikarbon levha eski hâline döndürülebilir mi?
Döndürülemez. Sararma, yüzeydeki kirin değil polimerin kendisinin ultraviyole etkisiyle bozulmasının sonucudur; renk değişimi malzemenin içindedir. Cila, parlatıcı ve aşındırıcı pasta yüzeyi bir süre daha berrak gösterir ama kalan UV katmanını da alıp götürdüğü için bozulmayı hızlandırır. Sararma başlamışsa yapılacak iş temizlik değil, o levhanın değişimidir.
Tek bir levha, komşularına dokunmadan değiştirilebilir mi?
Çoğu sistemde değiştirilebilir. Kenetli profil ya da vidalı bindirme kullanılan kurgularda o levhanın bastırma profili sökülür, levha yandan çekilir, yenisi aynı yönde sürülür. İki şeye dikkat edilir: yeni levhanın kalınlığı ve oluk aralığı eskisiyle aynı olmalı, UV korumalı yüzü yukarı bakmalıdır. Yıllar içinde renk farkı oluştuğu için tek levha değişimi görsel olarak belli olur; sundurmanın ön yüzü gibi göz hizasındaki alanlarda bu fark hesaba katılır.
Polikarbon çatı üzerine çıkılır mı?
Çıkılmaz. Levha kendi üzerine düşen kar ve rüzgâr yükünü aşıklar arasında yayılı biçimde taşımak üzere seçilir; tek noktaya binen insan ağırlığı bambaşka bir yüktür. Yaşlanmış bir levhada bu yük, hiç uyarı vermeden kırılmaya döner. Temizlik ve kontrol kenardan, teleskopik aparatla ya da yandan kurulan bir çalışma platformuyla yapılır.
Levhanın hangi yüzünün UV korumalı olduğu nasıl anlaşılır?
Fabrikadan gelen levhanın korumalı yüzündeki koruyucu naylonda bu bilgi baskılıdır; naylon sökülmeden okunur. Naylon atılmışsa levhanın kenarındaki üretici baskısına bakılır. Hiçbir işaret kalmamışsa levha ters monte edilme riski taşıdığı için sahada tahmin yürütülmez, ambalajı bilinen yeni malzeme kullanılır. Ters monte edilmiş bir levha, korumalı ürün olmasına rağmen korumasız levha gibi yaşlanır.
Dolu polikarbonu deler mi?
Küçük taneli dolu genellikle yüzeyde iz bırakır, delmez. Büyük taneli ve rüzgârla eğik gelen dolu ise özellikle yaşlanmış, kırılganlaşmış levhalarda çatlak açabilir. Delinme çoğunlukla levhanın ortasında değil, vida deliğinin çevresinde ya da kesilmiş kenarda başlar; buralar zaten en zayıf noktalardır. Doludan sonra levha yüzeyi değil, önce vida hattı ve kenar profilleri kontrol edilir.
