Sorular
Prefabrik evde tesisat nasıl geçer?
Prefabrik evde tesisat duvar kırılarak değil, profil gövdesindeki hazır deliklerden ve kaplama levhasının arkasındaki boşluktan geçirilir. Bu yüzden güzergâh baştan çizilir: temel dökülmeden önce pis su ve temiz su çıkışlarının yerleri betona bırakılır, karkas kurulurken borular çekilir, kaplama levhası ancak basınç testi yapıldıktan sonra kapatılır.
Prefabrik evde tesisat, betonarmede alışılmış yöntemle yani duvar kırılarak açılan kanallardan geçmez. Hafif çelik profillerin gövdesinde tesisat için bırakılmış hazır delikler vardır; borular ve kablolar bu deliklerden ve kaplama levhasının arkasındaki boşluktan yürür. Bu, işi kolaylaştıran bir imkândır ama bir şartı vardır: güzergâh baştan çizilmiş olmalıdır. Levha kapandıktan sonra rota değiştirmek, betonarmede duvar kırmaktan daha zahmetli olabilir.
Sıra nasıl işler?
| Aşama | Yapılan iş | Geri dönüşü |
|---|---|---|
| Temel öncesi | Pis su ve temiz su çıkışlarının yerleri betona bırakılır | Yok — beton döküldükten sonra kırmak gerekir |
| Karkas montajı | Profil delikleri güzergâha göre hizalanır | Kolay — profil henüz açıkta |
| İçten borulama | Elektrik boruları, su hatları, buatlar çekilir | Kolay |
| Test | Su hattına basınç testi, elektrikte süreklilik ölçümü | Bu aşama atlanırsa hata levha altında kalır |
| Yalıtım ve kapatma | Yalıtım yerleştirilir, levha vidalanır | Zor — levha sökülmeden müdahale edilemez |
| Son montaj | Armatür, priz, anahtar, cihaz bağlantıları | Kolay |
Tablodaki en kritik satır ilkidir. Temel dökülmeden önce yerleri belirlenmeyen pis su çıkışları, sonradan beton kırılarak açılmak zorunda kalır; bu da hem donatıyı hem de temel altındaki yalıtımı riske sokar. Bu yüzden mimari projede banyo ve mutfak yerleşimi, tesisat projesiyle birlikte kesinleştirilir. Aşamaların takvimdeki karşılığını çelik ev ne kadar sürede yapılır sayfasında yazdık.
Elektrikte nelere dikkat edilir?
Metal karkas, elektrik tesisatına ahşap karkastan farklı iki kural getirir. Kablo hiçbir zaman doğrudan profil deliğinden geçirilmez; delik kenarı kesilmiş sac olduğu için zamanla yalıtkanı keser. Kablolar boru içinde çekilir ve delik ağzına plastik geçirgeç takılır. İkinci kural topraklamadır: metal karkas topraklama sistemine bağlanır ve süreklilik ölçümü kayda geçirilir.
Buat ve kasa yerleşimi de baştan planlanır. Priz kasası profil gövdesine değil, levha arasındaki boşluğa oturur; iki profilin arasına denk gelen bir kasa, montajda kaydırılmak zorunda kalır. Profil sınıflarını ve gövde deliklerinin işlevini çelik profil çeşitleri sayfasında bulabilirsiniz.
Islak hacimler neden ayrı ele alınır?
Prefabrik evde en çok emek isteyen yer banyo ve mutfaktır. Sebep şudur: hafif döşeme, betonarme döşemeye göre daha hareketlidir ve su yalıtımı bu harekete uymak zorundadır. Rijit bir kaplama üzerine yapılan yalıtım, döşeme çalıştıkça köşelerden çatlar.
Uygulamada sıra şöyle kurulur: döşeme sertleştirilir ve rijitliği artırılır, süzgeç ile gider eğimi verilir, duvar-döşeme köşelerine elastik bant çekilir, ardından su yalıtımı uygulanır ve son olarak kaplama serilir. Duvar tarafında yalıtım, sıçrama yüksekliğinin üzerine kadar çıkarılır. Banyoda yalıtım sırasının neden bu şekilde kurulduğunu banyo tadilatında su yalıtımı şart mı sayfasında ayrıntılandırdık.
Ses ve tesisat birlikte düşünülür
Hafif yapıda tesisat, ses açısından da bir karardır. Profile sert biçimde kelepçelenen bir pis su borusu, akış sesini bütün duvara yayar; aynı boru elastik kelepçeyle askıya alınıp çevresi yünle sarıldığında ses büyük ölçüde kesilir. Yatak odası duvarına pis su kolonu getirmemek, plan aşamasında verilen basit ama etkili bir karardır. Konunun tamamını çelik yapıda ses yalıtımı nasıl olur sayfasına ayırdık.
Kapatmadan önce yapılacak son iş
Levha vidalanmadan önce iki şey tamamlanır: test ve kayıt. Su hattı basınç altında bekletilir, elektrikte süreklilik ve yalıtım ölçümü yapılır. Sonra her duvarın açık hâli fotoğraflanır. Bu fotoğraflar yıllar sonra bir askı takarken ya da arıza ararken en değerli belge olur; hangi noktada boru geçtiği ancak bu kayıttan bilinir.
Prefabrik evde tesisat, doğru sırayla yürütüldüğünde betonarmeden daha temiz ve daha hızlı ilerleyen bir iştir. Kurulum ve iç imalatın birlikte nasıl planlandığını çelik prefabrik ev yapımı ve inşaat tadilat ve dekorasyon sayfalarında anlattık. Planınızı paylaşırsanız hangi güzergâhın daha az delik ve daha az ek gerektirdiğini birlikte çıkarabiliriz.
Prefabrik Evde Tesisat
Sık sorulan sorular
Dış duvar içinden geçen boru kışın donar mı?
Yalıtımın hangi tarafında kaldığına bağlıdır. Boru, yalıtım katmanının iç tarafında yani sıcak yüzde kalıyorsa donma riski yoktur. Dış kaplamaya yakın, yalıtımın soğuk tarafında bırakılmışsa uzun süren donlarda donabilir. Bu yüzden temiz su boruları tercihen iç bölme duvarlardan ve döşeme içinden geçirilir; dış duvar kullanılacaksa boru yalıtımın iç yüzünde bırakılıp ayrıca kılıflanır. Ulaşılamayan bir noktada donan boru, prefabrik evde en pahalı arızalardan biridir.
Prefabrik evde yerden ısıtma yapılabilir mi?
Yapılabilir ve hafif yapılarda sık tercih edilir. İki yol vardır: zemin katta betonarme döşeme üzerine ısı yalıtımı serilip şap içine boru döşemek ya da hafif döşemelerde alüminyum yayıcı plakalı kuru sistem kullanmak. Kuru sistem hem yükü düşük tutar hem de hızlı tepki verir. Karar mutlaka döşeme kesiti kesinleşmeden verilir; çünkü ısıtma katmanı kot yükseltir, kapı ve merdiven ölçüleri buna göre çizilir.
Metal karkas elektrik açısından risk oluşturur mu?
Doğru kurulduğunda oluşturmaz, ama iki kural ihmal edilemez. Birincisi, kablo hiçbir zaman çıplak biçimde profil deliğinden geçirilmez; delik kenarı sacın kesildiği yerdir ve zamanla yalıtkanı keser. Kablo boru içinde ve delik ağzı plastik geçirgeçle korunmuş olarak geçer. İkincisi, metal karkas topraklama sistemine dahil edilir. Bu iki kural uygulandığında metal karkas riski artırmaz; aksine ahşap karkasta olmayan bir yangın avantajı sağlar.
Tesisat arızasında duvar açılır mı?
Prefabrik evde bu iş betonarmeye göre daha kolaydır. Kaplama levhası kesilip alınır, arıza görülür, onarım sonrası aynı ölçüde yeni levha takılıp derzi kapatılır; kırıcıyla beton kırma, toz ve moloz yoktur. Zorluk borunun yerinin bilinmesindedir. Bu yüzden kapatmadan önce her duvarın fotoğrafı çekilir ve bu kayıtlar ev sahibine teslim edilir. Fotoğrafı olmayan bir duvarda arıza aramak, gereksiz yere birkaç levha söktürür.
Kombi ve baca prefabrik evde nereye konur?
Kombi, dış duvara yakın ve baca çıkışı kısa kalacak bir noktaya yerleştirilir; genellikle mutfak ya da servis hacmi seçilir. Hermetik cihazlarda baca doğrudan cepheden çıkar, bu da çelik yapıda kolay çözülen bir detaydır: kaplama ve yalıtım katmanı delinir, geçiş kılıfı konur, dış yüzde su kesme yakalığı yapılır. Kritik nokta deliğin sızdırmaz kapatılmasıdır; kaplama arkasına giren su doğrudan profile ulaşır.
