Sorular
Teras çatıda su birikmesi normal mi?
Yağış sürerken ve hemen ardından yüzeyde su kalması normaldir. Normal olmayan, yağış bittikten iki gün sonra hâlâ ayakta duran sudur. Bu süre içinde çekilmeyen birikinti eğim, süzgeç kotu ya da döşeme sehimi kaynaklıdır ve kendi kendine düzelmez. Duran su örtüyü güneş, don ve kirlenme yoluyla erkenden yorar, süzgeçleri besleyerek tıkar, kışın donduğunda ek yerlerini zorlar.
Yağış sürerken ve bittikten hemen sonra yüzeyde su kalması normaldir. Normal olmayan, yağmur durduktan iki gün sonra hâlâ ayakta duran sudur. Pratikte kabul edilen sınır budur: hava açtıktan sonra 48 saat içinde çekilmeyen birikinti eğim, süzgeç kotu ya da döşeme sehimi kaynaklıdır ve kendi kendine düzelmez.
Normal ile gölcük arasındaki fark
Islak kalan koyu lekeler ile ayakta duran su aynı şey değildir. Buharlaşmayla çekilen ince bir film, örtünün dokusuna göre birkaç saat sürebilir; gölgede kalan bölgelerde bu daha uzundur. Ayırt etmek için basit bir ölçüm yeter: hava açtıktan iki gün sonra terasa çıkın, birikintinin en derin noktasına düz bir cetvel dikin ve fotoğraflayın. Ayakkabı tabanını ıslatan bir tabaka hâlâ varsa artık buharlaşma değil, tahliye sorunu konuşuluyor demektir.
Yüzeyi bölge bölge okumak da yardımcı olur. Su her yağıştan sonra aynı noktalarda duruyorsa neden yapısaldır; her seferinde farklı yerde toplanıyorsa neden genellikle süzgeç tıkanması ya da yüzeydeki geçici birikintidir.
Duran su çatıya ne yapar
- Örtüyü erken yorar. Suyun altında kalan yüzey ile kuru yüzey farklı hızda yaşlanır; birikinti sınırında zamanla renk ve doku farkı görünür hâle gelir.
- Don çevrimini büyütür. Kışın donan su hacim büyütür ve ek yerlerini içeriden zorlar.
- Kir ve yosun biriktirir. Birikintide toplanan tortu süzgece yürüyerek tıkanmayı hızlandırır.
- Ağırlık bindirir. Su ağır bir yüktür; birikinti derinleştikçe döşemedeki sehim artar, sehim arttıkça daha çok su toplanır.
- Kaçağı geciktirerek gizler. Ek yerinde küçük bir açıklık varsa, su sürekli üstünde durduğu için sızıntı yavaş ve fark edilmeden ilerler.
Bu yüzden gölcük, altına su geçirmiyor olsa bile bir kusur sayılır. Duran suyun örtü üzerindeki uzun vadeli etkisini teras çatıda gölcüklenme sayfasında ayrıntılandırdık.
Su neden birikiyor
| Neden | Nasıl görünür |
|---|---|
| Eğim şapının yetersiz ya da ters verilmesi | Su her yağışta aynı bölgede, süzgeçten uzakta toplanır |
| Süzgeç ağzının yüzeyden yüksek kalması | Süzgecin hemen çevresinde halka biçiminde su durur |
| Süzgeç ya da iniş borusunun tıkanması | Su yavaş çekilir, yağışta hızla yükselir |
| Süzgeç sayısının yetersizliği | Geniş yüzeyin uzak köşelerinde birikinti kalır |
| Döşemede sehim | Birikinti açıklığın ortasında, düzgün bir havuz biçiminde durur |
| Yalıtım levhalarının yer yer oturması | Birikintinin sınırları levha ölçüsüne benzer, köşeli görünür |
Bu nedenlerden ikisi bakımla, dördü müdahaleyle çözülür. Süzgeç ve iniş borusu tıkanmasını tarif ettiğimiz oluk tıkandı sayfası, teras süzgeçleri için de geçerlidir.
Nasıl giderilir
Önce ucuz olan denenir: süzgeç sepeti sökülüp temizlenir, iniş borusu kontrol edilir, birikinti boşaltılıp yüzey kuruduktan sonra aynı noktada tekrar edip etmediği izlenir. Sorun sürüyorsa ölçüm yapılır — yüzeyin kotları alınır ve suyun nereye gitmek istediği çıkarılır.
Çözüm eğim düzeltmesidir. Küçük ve sığ bölgelerde, mevcut örtü üzerine uyumlu bir dolgu ile lokal eğim verilebilir. Yaygın gölcüklenmede yüzeyin bütününde eğim yeniden kurulur; bu, katmanların açılmasını gerektiren bir iştir. Bazı durumlarda daha ekonomik yol yeni bir süzgeç eklemektir: suyun toplandığı noktaya tahliye açmak, tüm yüzeyi yeniden eğimlendirmekten kolaydır. Tahliyenin nasıl kurgulandığını teras çatıda su tahliyesi sayfasında, süzgeç ve taşma detayını çatı süzgeci ve taşma detayı sayfasında anlattık.
Hangi yolun uygun olduğu kot farkını, süzgeç konumunu ve parapet yüksekliğini görmeden söylenemez; ama benzer büyüklükteki teraslarda konuştuğumuz ortalama aralığı telefonda paylaşabiliriz. Yüzeyi ölçtükten sonra hangi müdahalenin gerektiğini ve nasıl yürüttüğümüzü teras çatı yalıtımı sayfasında topladık.
Gölcüğü izlerken not alınacak tek şey vardır: suyun her seferinde nerede durduğu. Bu bilgi, keşifte kot ölçümünün nereden başlayacağını doğrudan söyler.
Terasta Su Birikmesi
Sık sorulan sorular
Gölcüğün kaçak yaptığı nasıl anlaşılır?
Doğrudan anlaşılmaz; gölcük ile kaçak ayrı şeylerdir. Duran su, örtü sağlamsa yıllarca içeri geçmeyebilir. Kaçağa dönüştüğünün işareti, birikintinin altına gelen alt kat tavanında yağıştan bağımsız biçimde büyüyen bir lekedir: yağmur dursa bile leke ilerliyorsa üstteki su hâlâ besliyor demektir. İkinci işaret, birikinti kuruduğunda ortaya çıkan kabarma, çatlak ya da ek yerinde açılmadır. Kesin sonuç, gölcük tamamen boşaltılıp kurutularak ve ek yerleri tek tek kontrol edilerek alınır.
Süzgeç açık olduğu hâlde su neden duruyor?
Süzgecin açık olması yetmez, doğru kotta olması gerekir. Süzgeç ağzı çevresindeki yüzeyden yüksek kalmışsa su ancak o kota ulaşınca boşalır ve altındaki tabaka hep yerinde durur. Aynı şey ters eğimde de olur: yüzey süzgece değil bir köşeye doğru meylediyorsa su orada toplanır. Üçüncü ihtimal, süzgecin görünen ağzının açık ama iniş borusunun aşağıda tıkalı olmasıdır; bu durumda su yavaş çekilir, yağmurda ise hızla yükselir.
Yeni yapılmış bir teras çatıda su duruyorsa müteahhide söyleyebilir miyim?
Söylenmesi gereken bir kusurdur. Eğim ve tahliye, teras çatının en temel yapım şartıdır ve gölcük genellikle yapım sırasındaki eğim hatasından ya da süzgeç kotundan kaynaklanır. Yağış sonrası su seviyesini gösteren fotoğraf, tarihli olarak çekilip yazılı bildirimle iletildiğinde durum kayıt altına girer. Ölçümü basitleştirmek için birikintinin en derin noktasına bir cetvel dikip fotoğraflamak yeterlidir.
Su birikintisi çatının ağırlığını tehlikeli biçimde artırır mı?
Sığ ve dağınık gölcükler taşıyıcı açıdan kritik değildir, ama su ağır bir yüktür ve birikinti derinleştikçe yük hızla büyür. Asıl risk, tahliyenin tamamen tıkandığı ve yağışın uzun sürdüğü durumlardır: su parapetler arasında yükseldikçe döşeme sehim yapar, sehim yaptıkça daha çok su toplar. Bu döngüyü kesen şey taşma deliğidir. Taşma ağzı bulunmayan ya da kapatılmış bir teras çatıda tıkalı süzgeç ciddi bir yük sorununa dönüşebilir.
