Sorular
Tavan boyası kabardı: çatıdan mı, tesisattan mı?
Ayrımı yağışla ilişki yapar. Kabarma yalnızca yağmurdan sonra ortaya çıkıyor ya da büyüyorsa kaynak çatıdır; yağışsız günlerde de büyüyorsa tesisattır. İkinci ölçüt konumdur: ıslak hacimlerin hizasındaki kabarma tesisatı, dış duvar hattını, baca dibini ve saçak hizasını takip eden kabarma çatıyı işaret eder. Sağlaması, tüm musluklar kapalıyken su sayacının dönüp dönmediğine bakılarak yapılır.
Kabarmış boyanın altında su vardır ve o suyun nereden geldiğini boyanın kendisi söylemez. Ayrımı üç gözlem yapar: akıntının yağışla ilişkisi, kabarmanın binadaki konumu ve suyun görünüşü. Bu üçü aynı yönü gösteriyorsa tespit için çatıya çıkmadan önce doğru tarafa bakmış olursunuz; ayrışıyorlarsa sağlama testi devreye girer.
Birinci ölçüt: yağışla ilişki
En güvenilir işaret budur. Kabarma yağmurdan sonra ortaya çıkıyor ya da büyüyor, yağışsız haftalarda hiç değişmiyorsa kaynak çatıdadır. Yağmurla hiç ilgisi yoksa, örneğin kuru bir haftada büyümeye devam ediyorsa tesisat şüphesi öne geçer.
İki tuzak var. Birincisi gecikmedir: çatıdan giren su yalıtımda ve ahşapta bir süre tutulur, kabarma yağış bittikten saatler hatta bir gün sonra görünebilir. Kabarmayı yağmurla ilişkisiz sanmanın en yaygın sebebi budur. İkincisi rüzgârdır; bazı kaçaklar yalnızca yağmur belirli bir yönden gelirse çalışır, o yüzden her yağışta tekrar etmez. Hangi yağışta su geldiğini not almanın kaçağın türünü nasıl daralttığını yağmurdan sonra akıntı sayfasında ele aldık.
İkinci ölçüt: kabarmanın yeri
| Kabarmanın konumu | Öne çıkan kaynak |
|---|---|
| Üst kattaki banyo, mutfak, tuvalet hizası | Tesisat |
| Kolon dibi, tesisat şaftının yanı | Tesisat ya da şafttan inen çatı suyu |
| Dış duvarın tavanla birleştiği hat | Çatı, saçak ya da parapet |
| Baca ya da havalandırma çıkışının hizası | Çatı, baca dibi detayı |
| Çatı penceresinin altı | Çatı, pencere çevresi su kesme |
| Odanın ortası, tesisatsız bölge | Çatı |
| Balkon ya da teras altındaki tavan | Teras yalıtımı |
Konum tek başına karar vermez, ama listedeki satır yağış ilişkisiyle aynı yönü gösteriyorsa şüphe büyük ölçüde kapanır. Duvara inen nemin yükseklik okumasıyla nasıl ayrıldığını duvarda rutubet çatıdan mı sayfasında ayrıca yazdık.
Üçüncü ölçüt: suyun kendisi
Kabarmayı deldiğinizde çıkan suya bakın. Berrak, kokusuz, hafif topraklı ya da tozlu su çatıdan gelir; içinde kum tanesi, kiremit tozu, bazen yosun kalıntısı bulunur. Sabun kokan, bulanık, köpürebilen su temiz su tesisatından ya da bir duş hattından; ağır ve kötü kokan su gider hattından gelir. Kalorifer suyu ise genellikle koyu renkli ve metalik kokuludur.
Bir de sıcaklık ipucu var: elinize alındığında ılık gelen su, kışın çatıdan gelmiş olamaz. Bu tek gözlem birçok tartışmayı kısaltır.
Sağlama: sayaç ve kullanım testi
Şüphe sürüyorsa ölçüye geçin. Binadaki bütün muslukları kapatın, su kullanan cihazları durdurun, ardından su sayacını yarım saat arayla iki kez okuyun. Değer değişmişse basınçlı hatta kaçak vardır. Değişmemişse temiz su hattı büyük olasılıkla temizdir; sıra gider hattındadır. Bunun için üst kattaki ıslak hacim bir gün kullanılmaz, sonra normal kullanıma dönülür ve tavan izlenir. Kabarma yalnızca kullanımdan sonra büyüyorsa kaynak giderdir.
Çatı tarafında karşılığı kontrollü su testidir: dışarıda aşağıdan yukarı, bölüm bölüm su tutulurken içeride bir kişi aynı noktayı izler. Bu iki test birlikte, tahminle geçen haftaları tek bir güne indirir. Nasıl yürütüldüğünü çatı tamiri sayfasında anlattık.
Kabarmış boyaya ilk müdahale
Bölgenin elektriğini kesin; su tavan içindeki kablo kanalına ulaşmış olabilir. Kabarmanın en alt ucuna tek bir ince delik açıp suyu kaba boşaltın, altına bez atarak sıçramayı önleyin. Islanan eşyayı çekin, bölgeyi havalandırın.
Boya işine geçmek için acele etmeyin. Alt yüzey kurumadan yapılan boya birkaç hafta içinde yeniden kabarır; leke bloke edici astar kullanılmazsa tuz izi yeni katın yüzeyine çıkar. Lekenin ne zaman kapatılabileceğini su lekesi kurudu, sorun geçmiş sayılır mı sayfasında, lekenin okunmasını tavanda su lekesi sayfasında bulabilirsiniz. Alçıpan tavan sarkmışsa ya da elle bastırıldığında yumuşuyorsa artık boya değil kaplama değişimi konuşulur; kapsamı daire tadilat sayfasında.
Kabarmanın kaynağı bulunmadan yapılan her boya, aynı tavanın ikinci kez ödenmesidir. Delik açıp suyu boşaltmak bir saatlik iştir; kaynağı ayırmak birkaç yağış sürebilir. Sıralamayı bozmayın, ikinci adımı atlamayın.
Kabaran Tavan Boyası
Sık sorulan sorular
Kabarmayı delmeli miyim, yoksa kendi kendine iner mi?
Delmek gerekir. Kabarmanın içinde su birikmiştir; kendi hâline bırakılırsa boya ya da alçı geniş bir alandan birden kopar ve tek delikle biteceklerin yerine tavanın bir bölümünü yenilemek gerekir. Kabarmanın en alt noktasına ince bir uçla tek delik açın, altına kap koyun, su boşalsın. Delmeden önce o bölgenin sigortasını kapatmayı unutmayın.
En üst katta değilim, yine de çatıdan olabilir mi?
Olabilir. Su, çatıdan girdikten sonra tesisat şaftı, baca boşluğu ya da kolon dibi boyunca kat aşağı inebilir ve ilk kez sizin tavanınızda görünebilir. Bunun tipik işareti, üst kattaki dairenin ıslaklık bildirmemesine rağmen akıntının yağışla birebir örtüşmesidir. Bu durumda tespit tek daireyle sınırlı kalmaz; şaft ve düşey boşluklar da taranır.
Tavanda kabarma var ama hiç damlama yok, bu normal mi?
Sık görülür. Boya ve alçı yüzey suyu bir süre tutar; kabarma, damlamadan önceki aşamadır. Ayrıca yoğuşma kaynaklı nemde damlayacak kadar su hiç birikmez, buna karşılık boya bağını kaybedip kalkar. Damlama olmaması sorunu küçültmez; nemin kaynağı bulunmazsa aynı yüzey her mevsim yeniden kabarır.
Boya kabarıyor ama leke yok, ne anlama gelir?
Lekeyi yapan, suyun yapı malzemesinden çözüp taşıdığı tuzdur. Temiz su kısa temasla geçtiyse ya da nem sıvı hâlde değil buhar olarak geldiyse tuz taşınmaz, dolayısıyla renk değişmez. Lekesiz kabarma çoğunlukla yoğuşmaya işaret eder: yüzey soğuk, iç hava nemli ve havalandırma yetersizdir.
Sayaç testinde sayaç dönmüyor, tesisat kesin temiz mi?
Basınçlı temiz su hattı büyük olasılıkla temizdir, ama tesisatın tamamı bu değildir. Gider ve pis su hattı basınçsız çalışır ve sayaca yansımaz; kaçak yalnız duş alındığında ya da makine boşaldığında olur. Bunu ayırmak için üst kattaki ıslak hacim bir gün kullanılmaz, ardından normal kullanıma dönülür ve tavan izlenir.
