Çatı teklifinde hangi kalemler yazılı olmalı?

Bir çatı teklifi, aynı işi başka bir ustaya da anlatabilecek kadar açık yazılmışsa iyi bir tekliftir. Tek satırlık toplam rakam bunu sağlamaz: neyin dahil olduğu, hangi malzemenin kullanılacağı ve çatıya nasıl çıkılacağı görünmediği sürece iki teklif karşılaştırılamaz, iş sırasında çıkan her ek de tartışma konusu olur.

Teklifte ayrı satır olması gereken kalemler

• Söküm ve moloz çıkışı. Eski kaplamanın, örtünün ve latanın sökülmesi, sahadan çıkarılması ve dökümü. Büyük çatılarda tek başına ciddi bir kalemdir.
• Taşıyıcı onarımı. Değişecek mertek, aşık, lata ve tahta; metretül ya da metrekare olarak.
• Su yalıtım örtüsü. Cinsi, kalınlığı ve bindirme boyu yazılı. Türler arasındaki farkı su yalıtım malzemeleri sayfasında topladık.
• Yalıtım. Yapılacaksa türü ve kalınlığı; seçenekler çatı izolasyon malzemeleri sayfasında.
• Kaplama. Tür, parça ölçüsü, renk ve miktar. Kiremit tercihinde ayrım için kiremit çeşitleri sayfasına bakılabilir.
• Mahya ve birleşim detayları. Mahya hattı metretül, baca dibi ve pencere çevresi adet olarak.
• Dere, oluk ve iniş hattı. Metretül; sacın kalınlığı ve askı aralığı belirtilerek.
• Erişim. Merdiven, cephe iskelesi ya da sepetli araç; kurulum ve söküm günleri dahil.
• İşçilik. Malzemeden ayrı görünmeli; ikisi tek rakama gömülürse sonradan hiçbir kalem tartışılamaz.
• Süre, ödeme planı, vergi, garanti kapsamı ve kapsam dışı işler.

Ölçü birimi neden bu kadar önemli?

Çatıda her kalem metrekareyle ölçülmez. Bir teklifte hangi kalemin hangi birimle yazıldığı, işin gerçekten hesaplanıp hesaplanmadığını gösterir.

Kalem	Ölçü birimi
Kaplama, örtü, yalıtım	Metrekare (eğim boyunca açılan gerçek yüzey)
Mahya, dere, oluk, iniş borusu	Metretül
Mertek ve aşık değişimi	Metretül
Baca dibi, çatı penceresi, havalandırma çıkışı	Adet
Cephe iskelesi	Cephe metrekaresi ve kalış süresi
Moloz çıkışı	Kamyon ya da hacim

Metrekare hesabında sık yapılan hata, taban alanının yazılmasıdır. Eğimli bir çatının gerçek yüzeyi taban alanından her zaman büyüktür; teklif taban alanına göre kurulmuşsa malzeme iş ortasında yetmez. Aynı şekilde fire payı da hesaba girer: kesim ve bindirme kaybı yüzünden sahaya gelen malzeme, ölçülen alandan bir miktar fazladır. Teklifte fire payının nasıl alındığı yazılıysa iş sonunda artan malzemenin kime kaldığı da tartışma konusu olmaz.

Yazılmadığında sorun çıkaran satırlar

Tekliflerde en sık atlanan kalemler şunlardır: cephe ve bahçe koruması, iniş borusu ağzının geçici kapatılması, çatı üstündeki su deposunun sökülüp geri montajı, klima dış ünitesi ve anten direğinin taşınması, oluk içi temizliği ve iş sonu su testi. Bunların hiçbiri büyük tutarlar değildir; ama teklifte yoksa iş bitiminde kimin yapacağı belirsiz kalır.

Bir de olası kalemler vardır: kaplama söküldüğünde çıkabilecek çürük lata, tahta ve mertek. Bunlar kesin kalem olarak yazılmaz, birim fiyatıyla önceden belirtilir. Nasıl ölçülüp fiyatlandığını iş sırasında çıkan çürük nasıl fiyatlanır sayfasında anlattık.

Kapsam dışı bölümü neden iyi bir işarettir?

Teklifin sonundaki “kapsam dışı” listesi, işi küçültmek için değil sınırı çizmek için yazılır. Bu listeyi hiç yazmayan bir teklif her şeyi kapsıyor demek değildir; sadece sınırın iş sırasında konuşulacağı anlamına gelir. Bu başlığın ne anlattığını teklifte kapsam dışı ne demek sayfasında açtık.

Teklifi almadan önce

Kapsamın doğru yazılabilmesi için keşfin doğru yapılmış olması gerekir; keşifte tek tek nelere bakıldığını keşifte usta neye bakar sayfasında maddeledik. İşin tamir mi aktarma mı olduğu netleşmediyse önce o kararı verin: çatı aktarma ve çatı tamiri sayfaları iki kapsamı ayrı ayrı anlatıyor.

Elimizde çatının fotoğrafı ve birkaç ölçü varsa benzer işlerde konuştuğumuz aralığı telefonda söyleyebiliriz; yukarıdaki kalemlerin ölçüsüyle yazılı hâli ise keşiften sonra çıkar.