Sorular
Malzeme garantisi ile işçilik garantisi farkı nedir?
Malzeme garantisini üretici verir ve ürünün kendi dayanımını kapsar: erken kırılganlaşma, delaminasyon, renk atması, katman ayrışması. İşçilik garantisini işi yapan taraf verir ve montajın doğruluğunu kapsar: bindirme, sabitleme, su kesme detayları, sızdırmazlık.
İki garanti farklı şeyleri üstlenir ve farklı kapılara gider. Malzeme garantisini üretici verir: ürünün kendi dayanımını, üretim kusurunun bulunmadığını taahhüt eder. İşçilik garantisini işi yapan taraf verir: ürünün doğru yerde, doğru yöntemle ve sızdırmaz biçimde birleştirildiğini taahhüt eder. Aynı çatıda ikisi yan yana yürür, ama bir arıza çıktığında hangisinin konuşulduğu belirlenmeden talep doğru yere ulaşmaz.
Belirti hangi tarafı gösterir?
Ayrımın en pratik yolu, bozulmanın nerede başladığına bakmaktır. Malzemenin gövdesinde başlayan bozulma üretici tarafını, parçanın yerinde durmasıyla ilgili her sorun uygulayıcı tarafını işaret eder.
| Belirti | Muhtemel taraf | Nasıl doğrulanır |
|---|---|---|
| Kiremidin yüzeyi pul pul dökülüyor | Malzeme | Aynı partiden birçok parçada görülüyor mu |
| Kiremit yerinden kaymış, kırılmış | İşçilik | Sabitleme ve alt lata düzeni kontrol edilir |
| Membranın gövdesi elde kırılıyor | Malzeme | Güneş görmeyen bölümlerde de aynı mı |
| Membran ek yeri açılmış | İşçilik | Bindirme boyu ve kaynak izi ölçülür |
| Shingle tabakaları ayrışmış | Malzeme | Komşu paketlerde aynı ayrışma var mı |
| Shingle rüzgârda kalkmış | İşçilik | Çivi sayısı, yeri ve yapışma bandı bakılır |
| Sacın boyası genel olarak solmuş | Malzeme | Kuzey ve güney cephelerde karşılaştırılır |
| Sac ek yerinden su alıyor | İşçilik | Bindirme yönü ve vida contası incelenir |
Tablo kesin hüküm vermez ama doğru soruyu üretir. Sınırdaki hâllerde bakılacak yer şudur: kusur birçok parçada, birbirinden bağımsız noktalarda çıkıyorsa üretim tarafı ağır basar; hep birleşimlerde ve belirli bir hat boyunca çıkıyorsa uygulama tarafı. Membran çeşitleri ve shingle kabardı sayfalarında bu bozulmaların nasıl okunduğunu ayrıca yazdık.
Hangisi neyi kapsamaz?
Üretici garantisi montajı kapsamaz. Ürün yanlış bindirmeyle serildiyse, vidası yanlış aralıkla atıldıysa ya da alt yüzeyi hazırlanmadan uygulandıysa üreticinin taahhüdü devreye girmez. Dahası, çoğu ürün garantisi kendi teknik föyündeki uygulama talimatına uyulmadığında tümüyle geçersiz sayılır — yani hatalı montaj yalnız işçilik garantisini değil, malzeme garantisini de düşürebilir.
İşçilik garantisi de ürünün kendi kusurunu kapsamaz. Doğru serilmiş bir membranın gövdesi zamanından önce kırılganlaştıysa bu, uygulayıcının üstlendiği bir taahhüt değildir. Uygulayıcının bu noktadaki sorumluluğu farklıdır ve daha erken başlar: yapıya uygun olmayan bir ürünü seçmek ya da kabul etmek. Yalıtım ve kaplama seçiminin yapıya göre nasıl kurulduğunu çatı izolasyonu sayfasında anlattık.
Dosyada ne bulunmalı?
İki garantinin de işleyebilmesi tek bir şeye bağlıdır: teslimde elinize geçen belgelere.
- Ürün tarafı için: ambalaj etiketi ya da parti bilgisi, irsaliye, fatura, üreticinin teknik föyü ve varsa ürün garanti belgesi.
- İşçilik tarafı için: kapsanan alanı ve yapılan kalemleri sayan yazılı garanti, teslim tarihi, iş öncesi ve sonrası fotoğraflar.
Bu iki grup ayrı ayrı saklanır, çünkü ayrı sürelerle işlerler ve genellikle ürün garantisi daha uzun sürer. İşçilik garantisi dolduktan sonra bile kaplamanın gövdesinde çıkan bir sorun için üreticiye gidilebilir. Sürelerin nasıl belirlendiğini çatı işinde garanti ne kadar sürer sayfasında yazdık.
Ayrım neden bu kadar önemli?
Çünkü yanlış kapıya yapılan başvuru zaman kaybettirir ve bu arada hasar büyür. Bir de sessiz bir risk vardır: malzemeyi mal sahibinin temin ettiği işlerde iki taraf da kendi alanının dışını göstermeye yatkındır, ortada kalan mal sahibi olur. Bunu azaltmanın yolu, malzeme seçimini işi yapacak tarafla birlikte yapmak ve seçilen ürünün teknik föyünü işe başlamadan masaya koymaktır. Kapsam sınırının nasıl çizildiğini garanti neyi kapsar, neyi kapsamaz sayfasına ayırdık.
Uygulamada en sağlam düzen, ürünün ve işçiliğin aynı elden yürüdüğü düzendir; arıza çıktığında ayrımı yapmak sizin işiniz olmaktan çıkar. Kendi işlerimizde kullandığımız ürünün marka, tip ve parti bilgisini teslim dosyasına koyuyoruz — bunun tek amacı, yıllar sonra bir sorun çıktığında konuşmanın tahminle değil belgeyle başlamasıdır.
Malzeme mi İşçilik mi
Sık sorulan sorular
İki taraf da sorumluluğu kabul etmezse ne yapılır?
Bu çıkmaz genellikle malzemenin ayrı temin edildiği işlerde görülür. Çözüm teknik bir tespitle başlar: ürünün gövdesinde mi, birleşiminde mi bozulma var, komşu parçalarda aynı bozulma görülüyor mu, üreticinin uygulama talimatındaki değerlere uyulmuş mu. Aynı partiden gelen ürünlerin birden fazlasında aynı kusur varsa üretim tarafı ağır basar; kusur yalnız belirli noktalarda ve hep birleşimlerde ise uygulama tarafı. Tespitin bağımsız bir gözlemciyle yapılması, iki tarafı da aynı zemine getirir.
Ürünün parti numarası neden isteniyor?
Üretici garantisi ürüne değil, belirli bir üretim partisine bağlı olarak işler. Parti bilgisi olmayan bir üründe hangi tarihte, hangi hatta üretildiği gösterilemez ve talep çoğu zaman burada takılır. Bu yüzden teslim dosyasında ambalaj etiketi, irsaliye ve fatura birlikte saklanır. Membran ve shingle gibi renk-parti farkı görünen ürünlerde bu bilgi ileride yapılacak yamalar için de gereklidir.
Uygulama talimatına uyulmadığı nasıl anlaşılır?
Her ürünün teknik föyünde bindirme boyu, sabitleme aralığı, alt yüzey hazırlığı, uygulama sıcaklığı ve gerekli aksesuar yazılıdır. Sahada bunların ölçülmesi zor değildir: bindirme metreyle, vida aralığı gözle ve elle, alt yüzeyin durumu birkaç parçanın kaldırılmasıyla görülür. Föyün teslim dosyasında bulunması bu yüzden önemlidir; talimat elde yoksa tartışma teknik olmaktan çıkar.
Hem malzemeyi hem işçiliği aynı taraftan almak avantaj mı?
Uyuşmazlık ihtimali açısından evet. Malzeme ve uygulama tek elden yürüdüğünde arıza çıktığında muhatap tektir; kusurun ürüne mi montaja mı düştüğü sizin çözmeniz gereken bir mesele olmaktan çıkar. Malzemeyi kendiniz temin etmek isterseniz de bu mümkündür; o zaman seçimi uygulayıcıyla birlikte yapmak ve ürünün teknik föyünü baştan paylaşmak, ileride ayrımı kolaylaştırır.
Ürün garantisinde yazan süre kadar çatı dayanır mı?
Bu iki farklı şeydir. Ürün garantisi, malzemenin belirli koşullarda kendi özelliklerini koruyacağı taahhüdüdür; çatının ömrü ise eğim, havalandırma, detay çözümleri, bakım ve iklim yüküyle birlikte belirlenir. Deniz havasına açık, rüzgâr alan bir yamaçta aynı ürün daha çabuk yorulur. Garantideki süreyi ömür beklentisi olarak okumak, bakım planını gereksiz yere geciktirir.
