Merdiven korkuluğu nasıl ölçülür?

Merdiven korkuluğunda tek belirleyici ölçü yüksekliktir ve o da basamak burnundan alınır: basamağın ön kenarının tam üstünden düşey olarak küpeştenin üst yüzeyine kadar. Rıht dibinden, basamak arkasından ya da eğim boyunca alınan ölçü yanlış çıkar. Bir de kural vardır: ölçü hiçbir zaman tek noktadan alınmaz. Kolun başında, ortasında ve sonunda ayrı ayrı ölçülür, çünkü uygulanan merdivende basamak yükseklikleri birbirinin aynısı değildir.

Ölçü ne zaman alınır?

Zemin kaplaması döşendikten sonra. Merdivende basamak taşı, dairede parke ya da seramik korkuluk yüksekliğini doğrudan değiştirir; kaplamadan önce alınan ölçü, kaplama kalınlığı kadar hatalı çıkar ve bu fark bir korkulukta gözle görülür. Sıva ve boya işinin de bitmiş olması iyidir, çünkü ankraj yüzeyinin gerçek kotu ancak o zaman bellidir.

İnşaat sürerken kesin ölçü mümkün değilse ön ölçü alınır, imalat malzeme siparişine kadar getirilir ve kaplama bitince kesin ölçüyle tamamlanır. Sürecin atölye ve saha arasında nasıl bölündüğünü demir imalat atölyede mi sahada mı sayfasında anlattık.

Hangi ölçüler alınır?

Ölçü	Nereden nereye	Neden gerekli
Korkuluk yüksekliği	Basamak burnundan küpeşte üstüne, düşey	Ana ölçü; kolun üç noktasından teyit edilir
Kol uzunluğu	İlk basamak burnundan son basamak burnuna, eğim boyunca	Küpeştenin kesim boyu
Basamak sayısı, rıht ve genişlik	Her kol için ayrı	Dikme aralığının belirlenmesi
Eğim açısı	Basamak burunlarını birleştiren hat	Küpeşte ve dikme kesim açıları
Sahanlık kotları ve genişliği	Döşeme üstünden	Kot değişimi ve dönüş noktası çözümü
Döşeme kenarı yüksekliği	Bitmiş döşemeden	Sahanlıkta korkuluk merdivendekinden daha yüksektir
Tavan altı geçiş	Küpeşte üstünden üst döşeme altına	Alt kolda baş çarpma riskinin kontrolü
Ankraj yüzeyi	Beton, yanak, kaplama taşı ya da ahşap	Tespit tipini belirler

Son satır çoğu zaman atlanır ama montajı belirleyen kalemdir. Ankrajın hangi yüzeye, hangi derinlikte ve hangi dübelle yapılacağı buradan çıkar; seçenekleri ankraj ve temel bağlantı detayı sayfasında topladık.

Yükseklik ne olmalı?

Yaygın uygulamada merdiven kolunda korkuluk yüksekliği basamak burnundan ölçülerek doksan santim civarında, sahanlık ve döşeme kenarı gibi düz yüzeylerde ise daha yüksek tutulur. Dikmeler arasındaki boşluk, küçük bir çocuğun geçemeyeceği ölçüde dar bırakılır ve yatay çubuklu, tırmanmaya elverişli düzenlerden kaçınılır.

Bu değerler genel kabuldür; yürürlükteki yönetmelik ya da onaylı proje farklı bir ölçü tarif ediyorsa bağlayıcı olan odur. Ortak alanlarda ve ticari yapılarda ölçüler evdekinden farklı olabilir; işin başında projeye bakmak, sonradan yükseltme yapmaktan her zaman ucuzdur. Sayıların ayrıntısını korkuluk yüksekliği kaç cm olmalı sayfasına ayırdık.

Sahada en çok yapılan ölçü hataları

• Yüksekliğin rıht dibinden ölçülmesi. Basamak yüksekliği kadar hata, korkuluğu alçak bırakır.
• Tek noktadan ölçü alınıp bütün kola uygulanması. Kolun sonunda birkaç santimlik sapma ortaya çıkar.
• Kaplama öncesi ölçü. En sık ve en pahalı hata budur.
• Sahanlıkta merdiven yüksekliğinin sürdürülmesi. Düz yüzeyde korkuluk daha yüksek olmalıdır.
• Başlangıç ve bitiş ayaklarının nereye oturacağının işaretlenmemesi. İlk ayak basamak burnuna çok yakın kalırsa hem görüntü bozulur hem ankraj taş kenarını çatlatır.
• Duvar ile korkuluk arasındaki mesafenin ölçülmemesi; el, duvara sürtecek kadar dar bir aralıkta kalır.

Ölçüden imalata

Ölçü alındıktan sonra kroki çizilir, kot ve açı değerleri üstüne yazılır ve müşteriyle birlikte teyit edilir. Bu adım imalattan önceki son duraktır; onaydan sonra kesim başlar ve değişiklik yeniden imalat demektir. Dikme aralığı, küpeşte kesiti ve dolgu biçimi de bu aşamada karara bağlanır — cam dolgu düşünülüyorsa taşıyıcının buna göre kurgulanması gerekir, ayrıntısı cam korkuluk güvenli mi sayfasında.

Merdiven boşluğu ıslak ya da rutubetliyse ölçüden önce o sorunun kaynağına bakılır; nemli bir yüzeye yapılan ankraj ve o ortamda duran demir, boyası ne olursa olsun kısa ömürlüdür. Belirtileri merdiven boşluğunda rutubet sayfasında ayırdık. Ölçü ve imalatı demir korkuluk ve ferforje kapsamında, daire içindeki diğer işlerle birlikte yürütülüyorsa daire tadilat takvimine oturtuyoruz.