Tadilatta boya ne zaman yapılır?

Boya, tadilatın sonuna yakın duran bir iştir; ama listenin en son satırı değildir. Toz üreten ve su kullanılan bütün işler kapandıktan, yeni sıva, alçı ve şap kuruduktan sonra başlar; sonra da ikiye bölünür. İlk kat boya ile son kat boya arasına zemin kaplaması ve montaj işleri girer. Sırayı bozan tadilatlarda kaybedilen şey malzeme değil, iki kez yapılan işçiliktir: boyanmış bir duvarda açılan tek bir priz kanalı, o odanın tamamını rötuş kapsamına sokar.

Boyadan önce hangi işler bitmiş olmalı

• Söküm, kırım, karot ve duvar kanalı açma. Toz üreten her iş boyadan önce biter.
• Elektrik ve sıhhi tesisat borulaması, kanal dolgusu ve kutu montajı. Kablo çekimi sonra yapılabilir; duvarı kıran kısım yapılamaz.
• Bölme duvar, alçıpan, asma tavan, kartonpiyer.
• Islak hacimde su yalıtımı, seramik kaplama ve derz.
• Yeni sıva, saten alçı ve şap.
• Pencere ve dış doğrama değişimi. Yeni doğramanın kenar dolgusu ve düzeltmesi boyadan önce bitmiş olmalı.

Boyanın işi yüzeyi kapatmaktır. Kendisinden sonra kırılan her nokta rötuş demektir ve rötuş hiçbir zaman ilk boya kadar düzgün oturmaz — aynı kat sayısıyla, aynı kuruma koşuluyla ve aynı ışıkta yapılmadığı için yandan bakıldığında ayırt edilir.

Yüzey ne kadar kurumuş olmalı

Kuruma süresi takvimden değil koşuldan çıkar: oda sıcaklığı, hava sirkülasyonu, sıvanın kalınlığı ve dairenin havalandırılıp havalandırılmadığı. Aynı sıva, açık pencereli bir dairede birkaç haftada verdiği nemi kapalı tutulan bir dairede aylarca verebilir.

Yüzey	Boyadan önce beklenen durum	Erken boyanırsa
Yeni çimento esaslı sıva	Priz alması ve içindeki suyun büyük ölçüde çekilmesi	Alkali yanması, renk soluması, noktasal kabarma
Saten alçı ve macun	Tamamen matlaşması, elle serin gelmemesi	Astarın emilmemesi, leke, kat kalkması
Yeni şap	Zemin kaplaması serilmeden önce tam kuruma	Süpürgelik dibinde küf, kaplamada şişme
Onarılmış su lekesi	Kaynağın kapanmış, yapı elemanının kurumuş olması	Lekenin astardan geçip birkaç haftada yüzeye çıkması

Pratik ölçüt basit: yüzey elin tersiyle yoklandığında çevre havasından belirgin biçimde serin geliyorsa hâlâ nem veriyordur. Kararı tahminle vermek istemeyen için nem ölçer vardır ve özellikle zemin kotundaki, az havalanan odalarda gözle verilen karardan çok daha güvenilirdir.

Zemin kaplaması boyadan önce mi gelir

İkisi iç içe geçer, bu yüzden soru “hangisi önce” diye sorulduğunda tek cevabı yoktur. Uygulamada işleyen sıra şudur: macun ve astar, ilk kat boya, zemin kaplaması, süpürgelik, dolap ve kapı montajları, en sonda son kat boya ile rötuş.

Sebebi şu: parke ya da laminat döşenirken kesim, çakma ve sıkıştırma işleri duvar dibini kaçınılmaz olarak çizer. Bitmiş bir duvarın altına kaplama serilirse o çizikler son ürüne kalır. Tersine, kaplama serildikten sonra boyaya başlanırsa bu kez yeni zeminin tamamı örtülmek zorundadır ve örtünün altına giren tek bir damla, kaplamanın yüzeyinde kalır. İlk kat boyayı zeminden önce, son katı montajlardan sonra bırakan sıra ikisini de çözer.

Astar neden atlanmaz, iki kat neden gerekir

Astarın işi renk vermek değil, yüzeyin emiciliğini eşitlemektir. Macunlu bölgeyle macunsuz bölge, alçıpan levhasıyla derz bandı, eski boyayla yeni sıva aynı miktarda boya emmez. Astarsız yüzeyde boya bir yerde mat, bir yerde parlak kurur ve bu fark ancak yandan gelen ışıkta, iş bittikten sonra görülür.

İki kat arasında beklenmesi gereken süre ürünün üzerinde yazar ve kısaltılmaz. Yüzey kuru görünse de alt kat içeriden nem verirken ikinci kat atıldığında alttaki film çekilir, iz ve şerit bırakır. Odada hava akımı olmalı ama doğrudan üfleyen ısıtıcı olmamalı: yüzeyi hızla kurutup içini ıslak bırakan her şey, birkaç ay sonra kabarma olarak geri gelir.

Boyadan önce kapatılması gereken nem kaynağı

Bir dairedeki nemin tamamı tadilattan gelmez. Tavanda sarı halka, duvarın üst köşesinde koyu leke ya da eski boyanın belirli bir hatta kabarması varsa bu yüzey işi değil, kaynak işidir. Kaynak kapanmadan atılan boya birkaç hafta içinde aynı noktadan geri döner ve bu kez altındaki alçı da bozulmuş olur.

Lekenin çatıdan mı tesisattan mı geldiğini ayırmak için boya kabardı, çatıdan mı tesisattan mı sayfasındaki işaretlere bakın; tavandaki izin nasıl okunacağını tavanda su lekesi sayfasına ayırdık. Duvarda küf varsa silmek yetmez, çünkü sorun yüzeyin üstünde değil altındadır — nedenini ve kalıcı çözümünü iç cephe küfü nasıl kalıcı çözülür sayfasında anlattık.

Dış cephe boyası bu takvimin dışındadır: iç mekân ısıtılmış bir odada mevsimden büyük ölçüde bağımsız boyanabilirken cephede sıcaklık, bağıl nem, rüzgâr ve yağış koşulu bağlayıcıdır. Bunları cephe boyası uygulama koşulları sayfasında topladık. Bir dairenin iç işlerini hangi sırayla yürüttüğümüz daire tadilatı sayfasında, bina ve iş yeri ölçeğindeki işler ise inşaat, tadilat ve dekorasyon sayfasında yazılı. Boyanın bütçedeki payını ve hangi kalemlerin ayrı yazıldığını tadilat fiyatları sayfasında görebilirsiniz; işi anlatın, benzer dairelerde konuştuğumuz ortalama aralığı telefonda söyleyebiliriz — kesin rakam daire görüldükten sonra kalem kalem çıkar.