Çatı işi ne kadar sürer: kaba gün hesabı

Çatı işinde en çok sorulan ikinci soru süredir; birincisi fiyattır. İkisi de aynı üç girdiden çıkar: alan, ekip ve iş tipi. Süreyi kestirmek için usta olmak gerekmez, ama tek bir gün sayısı beklememek gerekir. Aşağıdaki yöntem işin kaç gün süreceğini bir aralık olarak verir — teklif gelmeden önce kendi takviminizi kurmanıza yeter.

Süre hangi formülden çıkar

Kaba süre üç parçanın toplamıdır:

Toplam iş günü = Söküm günleri + Uygulama günleri + Detay ve temizlik günleri

Bunun üstüne bir de takvim payı biner:

Takvim süresi = Toplam iş günü × (1 + hava kaybı payı)

Formülün içindeki değişkenler:

• Alan (metrekare). Taban alanı değil, eğimle açılmış gerçek çatı yüzeyi. İzdüşüm alanı eğim katsayısıyla çarpılarak bulunur; yüzde 40 eğimde katsayı 1,077’dir.
• Ekip günlük verimi (metrekare/gün). Kaç kişinin çalıştığı ve işin cinsi belirler.
• Söküm verimi. Eski kaplamanın alınıp aşağı indirilmesi ayrı bir iştir; uygulamadan hızlı gider ama sıfır değildir.
• Detay günleri. Mahya, dere, baca dibi, saçak profili ve oluk bağlantısı metrekareyle ölçülmez; doğrudan gün olarak eklenir.
• Hava kaybı payı. Yağmurlu, rüzgârlı ve buzlu günlerde çatıda çalışılmaz.

Ekip verimi: iş tipine göre günlük ilerleme

Aşağıdaki değerler iskele kurulu, malzeme sahada ve düz bir beşik çatıda çalışan bir ekip içindir. Kırma çatıda, dik eğimde, çok bacalı ve dar sokaklı yapılarda bu sayılar aşağı iner.

İş tipi	İki kişilik ekip	Üç kişilik ekip	Birim
Eski kiremidin sökülüp indirilmesi	70–110	110–160	m²/gün
Kiremit aktarma (mevcut kiremit yeniden dizilir)	40–60	60–90	m²/gün
Lata–çıta ve su yalıtım örtüsü yenileme	60–90	90–130	m²/gün
Shingle uygulaması (ahşap tabla hazır)	40–60	60–90	m²/gün
Trapez sac veya sandviç panel montajı	60–100	100–150	m²/gün
Çatı arası şilte yalıtımı	50–80	80–120	m²/gün
Teras çatıda membran serimi	50–80	80–120	m²/gün
Oluk ve dere değişimi	15–25	25–40	metretül/gün

Bunlar piyasada konuşulan ortalama bantlardır; ölçülmüş bir standart değil. Bir ekibin gerçek verimi tecrübeye, çatının ulaşılabilirliğine ve malzemenin çatıya nasıl çıktığına göre bandın iki ucuna da gidebilir.

Adım adım örnek: 165 metrekarelik kırma çatının aktarılması

Elimizdeki yapı: iki katlı müstakil ev, saçak dahil izdüşüm alanı 153 metrekare, çatı eğimi yüzde 40, üç kişilik ekip, iş kasım ayında.

Birinci adım — gerçek yüzey alanı. 153 metrekare × 1,077 = 164,8 → 165 metrekare.

İkinci adım — söküm. Üç kişilik söküm verimi 110–160 metrekare, ortası 135. 165 ÷ 135 = 1,2 gün. Kiremitler yeniden kullanılacağı için kırılmadan istiflenerek indirilecek; bu, sökümü yavaşlatır. Söküme 2 gün yazıyoruz.

Üçüncü adım — alt yapı. Lata, çıta ve örtü yenileme verimi 90–130, ortası 110. 165 ÷ 110 = 1,5 gün.

Dördüncü adım — kiremidin yeniden dizilmesi. Aktarma verimi 60–90, ortası 75. 165 ÷ 75 = 2,2 gün.

Beşinci adım — detaylar. Mahya, iki baca dibi, dere sacı ve saçak profili: 1,5 gün.

Altıncı adım — temizlik ve moloz indirme. 0,5 gün. Çıkan molozun hacmini ve kaç sefer nakliye edeceğini ayrıca çıkarmak isterseniz moloz hacmi hesabı sayfasındaki yöntem işe yarar.

Toplam iş günü: 2 + 1,5 + 2,2 + 1,5 + 0,5 = 7,7 → 8 iş günü.

Yedinci adım — hava payı. Kasım için yüzde 30: 8 × 1,30 = 10,4 → 11 iş günü.

Sekizinci adım — takvim. On bir iş günü, hafta sonları atlanınca takvimde yaklaşık iki hafta üç gün eder. Buna iskele kurulumu (bir gün önce) ve söküm (bir gün sonra) eklenir; iskelenin metrajını ve kalış süresini iskele metrajı hesabı sayfasında ayrıca ele aldık.

Mal sahibine söylenecek dürüst cümle şudur: “sekiz iş günlük iş, havaya göre iki ilâ üç hafta.”

Hava kaybı payı nasıl eklenir

Çatıda ıslak yüzeyde çalışılmaz; rüzgâr belirli bir hızın üstündeyse levha, örtü ve panel serilmez. Bu yüzden iş günü ile takvim günü aynı şey değildir.

Dönem	Kaba kayıp payı	Sebep
Haziran–eylül	%5–10	Yağış az; öğle sıcağı bitümlü ürünlerde çalışmayı kısıtlar
Mayıs ve ekim	%15–20	Ara ara sağanak
Kasım–nisan	%25–35	Yağış, rüzgâr, kısa gün ışığı, buzlanma

Kışın açılan bir çatı ertesi güne örtüsüz bırakılamaz. Bu yüzden iş, bir günde açılıp aynı gün kapatılabilecek bölümlere ayrılır: ilerleme yavaşlar, yapı korunur.

Süreyi uzatan görünmeyen kalemler

• Sökünce çıkan çürük. Mertek ucunda ya da tahta kaplamada çürüme bulunursa ek gün gerekir ve bunu kimse önceden garanti edemez. Bu durumda iş, çatı tamiri kapsamına giren ayrı bir onarım kalemine dönüşür.
• Malzemenin çatıya çıkışı. Vinç ya da malzeme asansörü kullanılabiliyorsa yükleme yarım gün, elde taşınıyorsa iki gün sürebilir.
• Dar sokak ve park sorunu. Kamyonun yanaşamadığı yerde her sefer elle taşımaya dönüşür.
• Apartmanda ortak karar. Malzeme değişikliği ya da ek kalem gündeme gelirse karar süreci işin kendisinden uzun sürebilir.
• Malzeme teslimi. Özel renk ya da özel ölçü kaplama stoktan çıkmıyorsa üretim ve sevkiyat beklenir.

Bu tahmin neden kesin değil, ne zaman gerçek program şart

Yukarıdaki hesap bir plan değil, bir büyüklük ölçüsüdür. “Üç gün mü, üç hafta mı” sorusunun cevabını verir; “salı günü biter mi” sorusunun cevabını vermez. Üç sebeple: çatının altında ne olduğu sökülmeden bilinmez, verim bantları geniştir ve bir ekibin gerçek hızı ancak ilk günün sonunda belli olur, hava ise hiçbir hesabın kontrol edemediği tek değişkendir.

Gün gün yazılmış gerçek bir iş programı şu durumlarda şarttır: apartman ve site çatılarında, çünkü kat maliklerinin planı buna bağlanır; kiracılı ya da işletmesi süren yapılarda; kışın açılacak çatılarda, çünkü günlük kapatma planı yazılı olmalıdır; ve iskelenin kiralandığı işlerde, çünkü iskelede geçen her gün ayrı bir kalemdir. Bu program keşiften sonra çıkar. Kaplama kararının da süreye etkisi vardır: farklı kaplamaların dizim hızı farklıdır ve kiremit çeşitleri arasındaki seçim iş başlamadan önce kapanmalıdır.