Çatı fiyatı neye göre değişir?

Çatı fiyatını belirleyen şey metrekare değil, o metrekarenin altında ne olduğudur. Aynı büyüklükteki iki çatı; kaplaması, eğimi, taşıyıcısının durumu ve üstüne nasıl çıkıldığı farklı olduğu için birbirinden belirgin biçimde ayrı tutar. Bir rakamı okumaya çalışırken önce kapsamı okumak gerekir.

Rakamı en çok oynatan etkenler

• İşin kapsamı. Birkaç noktaya müdahale ile kaplamanın tamamen sökülüp yeniden kurulması arasında kat farkı vardır. Kapsam kararı verilmeden fiyat konuşmak, iki tarafı da yanıltır.
• Kaplama ve örtü cinsi. Kiremit, shingle, kenetli metal, sandviç panel ve membran hem birim bedelleriyle hem gerektirdikleri altyapıyla ayrışır. Aynı çatıda malzemeyi değiştirmek, altındaki lata ve tahta düzenini de değiştirebilir.
• Altyapıdan çıkan çürük. Kaplama sökülmeden mertek ve tahtanın gerçek durumu görülmez. Bu kalem teklifte kesin rakam olarak değil, birim fiyatıyla yazılır.
• Erişim. Merdivenle çıkılabilen bir müstakil ev çatısı ile cephe iskelesi ya da sepetli araç gerektiren bir apartman çatısı arasındaki fark, tek başına ciddi bir kalemdir.
• Detay sayısı. Dere hattı, baca dibi, çatı penceresi, havalandırma çıkışı ve mahya uzunluğu; düz yüzeyden çok daha yavaş ilerleyen işlerdir.
• Söküm ve moloz. Eski kaplamanın indirilmesi, taşınması ve dökümü büyük çatılarda tek başına bir bütçe kalemidir.

Etken	Fiyatı hangi yönden büyütür
Kapsam	İşçilik günü ve malzeme miktarı
Kaplama cinsi	Birim bedel ve gerektirdiği altyapı
Çürük altyapı	Değişen mertek, lata ve tahtanın metretülü
Erişim	İskele/araç kirası ve kurulum-söküm günleri
Detay sayısı	Yavaş ilerleyen metretül ve adet kalemleri
Moloz	Taşıma, kap ve döküm bedeli

Metrekare neden tek başına fiyat vermez?

Çatıda pek çok kalem metrekareyle ölçülmez. Mahya, dere ve oluk metretülle; baca dibi, pencere çevresi ve havalandırma çıkışı adetle; iskele cephe alanı ve kalış süresiyle hesaplanır. Bir çatının yalnızca alanını bilmek, teklifin üçte birini bilmek demektir.

Üstelik alanın kendisi de sanıldığı gibi binanın taban ölçüsü değildir; eğim boyunca açılan gerçek yüzey her zaman daha büyüktür. Bu hesabın nasıl yapıldığını çatı işinde metrekare nasıl hesaplanır sayfasında adım adım gösterdik.

Aynı çatıda maliyeti yukarı çeken durumlar

Keşifte gördüğümüzde rakamı yukarı taşıyan tipik başlıklar şunlardır: mertek uçlarının saçakta çürümüş olması, eski kaplamanın altında ikinci bir katman bulunması, dere hattının derinleşmiş pas nedeniyle komple değişmesi, çatı üstünde su deposu ya da güneş paneli bulunması, bahçe ve cephe korumasının zorunlu hâle geldiği dar sokak koşulları. Bunların hiçbiri sürpriz değildir; keşifte fark edilirse teklife yazılır, fark edilmezse iş ortasında ek talep olarak geri döner.

İskelenin ne zaman zorunlu olduğunu çatı işinde iskele ne zaman şart olur, kaplama söküldükten sonra çıkan çürüğün nasıl fiyatlandığını ise iş sırasında çıkan çürük nasıl fiyatlanır sayfasında ayrı ayrı anlattık.

Rakamı aşağı çeken durumlar da var mı?

Var, ve çoğu ev sahibinin elindedir. Çatıya çıkışın kolay olması, çatı arasının boşaltılmış olması, komşu parselden malzeme indirilebilmesi, işin yağışsız bir döneme alınması ve birden çok kalemin tek şantiyede toplanması toplamı gerçekten aşağı çeker. Aynı çatıda oluk yenileme ile kaplama işini iki ayrı sezona bölmek, iki kez kurulan erişim bedeli demektir; iki işi aynı iskeleyle bitirmek ise tek seferlik bir kalem.

Bakımı düzenli yapılmış bir çatı da ucuz iş çıkarır. Mahya harcı zamanında tamamlanmış, oluğu her yıl açılmış bir çatıda kaplama söküldüğünde çürük çıkma ihtimali düşer; bu da teklifteki en belirsiz kalemi küçültür.

Rakam ne zaman kesinleşir?

Ön değerlendirme telefonda yapılabilir: çatının cinsi, kabaca ölçüsü, kat sayısı ve şikâyet biliniyorsa benzer işlerde konuştuğumuz aralığı söyleyebiliriz. Kesin rakam ise ancak çatıya çıkılıp ölçü alındıktan, çatı arasına girilip taşıyıcı elle kontrol edildikten sonra kalem kalem çıkar.

Yazılı teklifte hangi satırların bulunması gerektiğini çatı teklifinde hangi kalemler yazmalı sayfasında listeledik. İşin tamir mi yoksa aktarma mı olduğu henüz belli değilse önce o kararı vermek gerekir; iki kapsamı çatı tamiri ve çatı aktarma sayfaları ayrı ayrı açıklıyor. Piyasadaki güncel ortalama aralıkları görmek isterseniz çatı fiyatları sayfasında topluyoruz.

Bir çatıda fiyatı gerçekten düşüren tek şey vardır: kapsamın doğru belirlenmesi. Gereğinden geniş tutulan bir iş boşuna para harcatır, gereğinden dar tutulan bir iş ise ikinci kez kurulan bir şantiye olarak geri gelir. Keşifte yaptığımız ilk şey, bu iki hatanın hangisine yakın olduğunuzu ölçmektir.