Güçlendirme sırasında binada oturulur mu?

Bu sorunun cevabını proje verir, tercih değil. Güçlendirme tek bir imalat değil, birkaç farklı yöntemin bir arada kullanıldığı bir paket olduğu için oturulabilirlik de yöntem yöntem değişir. Eleman bazlı takviyeler — çelik kuşaklama, lifli polimer sargı, kiriş güçlendirmesi — çoğu zaman daire daire ilerler ve kısmi tahliyeyle yürütülebilir. Kazı, kalıp ve beton dökümü gerektiren işler ise binanın boşaltılmasını ister.

Yönteme göre oturulabilirlik

Yöntem	Binada oturulur mu	Sebep
Çelik mantolama (kolon kuşaklama)	Genellikle evet, kısmi tahliyeyle	İş kuru, eleman bazlı ve kat kat ilerliyor
Lifli polimer sargı	Genellikle evet	Yüzey hazırlığı ve kumaş sarımı; kırım az
Kiriş ve döşeme takviyesi	Kısmen	Tavan boyunca çalışma; o daire boşaltılır
Betonarme kolon mantolama	Zor	Kalıp, donatı ve akışkan beton; süre uzar
Perde duvar ekleme	Genellikle hayır	Temele inen kazı, kalıp, döküm ve kür
Temel takviyesi	Hayır	Zemin kazısı, su ve toz yükü, kat düzeni bozulur

Tablonun okuma biçimi şudur: projede bu satırlardan yalnızca ilk ikisi varsa bina oturularak güçlendirilebilir. Alt satırlardan biri devreye girdiği anda karar tersine döner, çünkü o iş bina genelinde tek bir düşey hat boyunca ilerler ve üst kattaki daireyi de etkiler.

Oturarak yürütülen işte günlük hayat

Kısmi tahliyede iş bir daireye girer, o dairede birkaç gün kalır ve çıkar. Bu günlerde beklenmesi gerekenler bellidir: sıva ve beton kırma tozu, kesme ve delme gürültüsü, kaynak yapılıyorsa duman ve koku, taşıyıcı elemanların önündeki eşyanın taşınması, elektrik ve su hatlarında kısa kesintiler.

Tozu azaltmanın yolu vardır ama sıfırlamanın yolu yoktur. Çalışma alanı naylonla ve toz bariyeriyle ayrılır, kırım yapılan yerde toz emiciyle çalışılır, kapı altları bantlanır. Buna rağmen ince toz eve dağılır; bu yüzden hassas eşya, kitap ve tekstil ürünlerinin önceden kaldırılması gerekir. Komşuların iş takvimini önceden bilmesi de en az teknik önlemler kadar işe yarar — bunun nasıl kurgulandığını çatı işinde komşuları bilgilendirmeli miyim sayfasında anlattık, güçlendirme için de aynı düzen geçerlidir.

Tahliye hangi durumda zorunlu olur

Üç başlık kararı doğrudan tahliyeye çevirir. Birincisi temele inen imalatlardır: perde duvar eklenmesi ve temel takviyesi zemin kazısı gerektirir, bina içinde kazı yapılırken oturulmaz. İkincisi düşey süreklilik gerektiren işlerdir; bir perde alt kattan üst kata kadar aynı hizada yükselmek zorundadır, dolayısıyla o hat üzerindeki bütün daireler aynı dönemde açılır. Üçüncüsü, birden çok kolonun aynı anda kuşatıldığı durumdur — projede geçici destek öngörülmüşse bina o dönemde kullanılmaz.

Bu üç durumun hangisinin geçerli olduğu güçlendirme projesinde yazar. Projeye dayanmayan “oturarak yaparız” sözü, işin ortasında tahliyeye dönen bir taahhüttür.

Etaplama nasıl kurulur

Oturularak yürütülen işlerde takvim daireye göre değil, düşey hatta göre kurulur: aynı akstaki kolonlar alttan üste doğru sırayla ele alınır, bir hat bitmeden diğerine geçilmez. Her etapta o hattaki dairelerin ilgili odaları boşaltılır, iş bitince onarım ve temizlik yapılır, sonra sıra bir sonraki hatta geçer.

Etaplamanın sözleşmede gün olarak değil, iş kalemi olarak yazılması işi kolaylaştırır: hangi dairede hangi kolonun ne zaman açılacağı, onarımın kapsamına neyin dâhil olduğu ve moloz tahliyesinin kim tarafından yapılacağı baştan belli olur. Sözleşmeye hangi maddelerin girmesi gerektiğini çatı işinde sözleşme maddeleri rehberinde topladık; kalemler farklı olsa da mantık aynıdır.

Yöntemin ne olacağı ise karar aşamasında belli olur. Onaylı proje elinizde değilse önce oraya bakmak gerekir: binam güçlendirilmeli mi sayfasında karar sırasını, bina güçlendirme sayfasında sahada yaptığımız işleri anlattık. Proje netleştiğinde etaplamayı ve tahliye ihtiyacını daire daire birlikte çıkarabiliriz.