Sorular
Aynı yerden ikinci kez akarsa ücret alınır mı?
Aynı nokta ve aynı neden ise alınmaz. Kapatıldığı söylenen detay yeniden açıldıysa ortada tamamlanmamış bir iş vardır ve ikinci gidiş işçilik garantisi kapsamında ücretsizdir. Ücret, akıntının kaynağı değiştiğinde gündeme gelir: çatının başka bir bölgesinden, farklı bir nedenden ya da sonradan oluşmuş bir hasardan geliyorsa bu yeni bir iştir ve ayrı fiyatlandırılır.
Aynı nokta aynı nedenle yeniden akıyorsa ikinci gidiş ücretsizdir. Bir onarımın karşılığı “bir kez müdahale etmek” değil, “o kaçağı kapatmak”tır; kapatıldığı söylenen detay ilk yağışta yeniden verdiğinde ortada tamamlanmış bir iş yoktur. Ücret ise akıntının kaynağı değiştiğinde gündeme gelir. O yüzden ikinci ziyarette konuşulması gereken ilk şey bedel değil, suyun bu kez nereden girdiğidir.
Ücretsiz sayılan durum hangisi
Ölçü tek cümleyle kurulur: müdahale edilen detay yeniden açıldıysa iş bitmemiştir. Baca dibinde etek sacı yenilenmiş ve su gene baca dibinden geliyorsa, mahya kuru sistemle kurulmuş ve mahya hattından su iniyorsa, membran ekine yama atılmış ve aynı ek yeri kabarmışsa bunların hepsi ilk işin devamıdır.
Bu durumda ikinci ziyarette ne yapıldığı da yazılı bırakılır: ilk onarımda hangi varsayımla hareket edildiği, bu kez neyin farklı bulunduğu, hangi çözümün uygulandığı. Aynı yamanın ikinci kez tekrarlanması çözüm değildir — ilk seferde eksik kalan şey genellikle malzeme değil, teşhistir. Bunun mekaniğini onarımda sızıntı neden tekrar eder sayfasında açtık.
Hangi durum ücretli, hangisi değil
| Durum | Bedel |
|---|---|
| Onarılan detay aynı nedenle yeniden açıldı | Alınmaz — işçilik garantisi |
| Su, yapılan yamanın kenarından geliyor | Alınmaz — aynı müdahalenin sınırı |
| Çatının başka bir bölgesinde yeni bir giriş noktası çıktı | Alınır — ayrı iş |
| Fırtına, dolu ya da dal darbesiyle kırılan parça | Alınır — dış etken kaynaklı hasar |
| Teklifte kapsam dışı olduğu yazılan bölüm | Alınır — baştan kapsamda değil |
| Aynı bölgeye başka bir ekip müdahale etti | Garanti düşer |
Sınırın nereden geçtiğini kapsam tarafından okumak isterseniz garanti neyi kapsar neyi kapsamaz sayfasında kalem kalem ayırdık.
“Aynı yer” nasıl belirlenir
Tavandaki leke aynı yerde diye giriş noktası da aynı değildir. Su çatı içinde eğimin izin verdiği yolu izler, ahşap üzerinde yürür ve takıldığı ilk yerde damlar; bu yüzden birbirinden metrelerce uzak iki giriş, içeride neredeyse aynı noktayı ıslatabilir. Tersi de olur: tek bir yağmurda iki ayrı detay birden vermeye başlar.
Ayrımı yapan şey ikinci ziyarette yapılan tespittir. Bölüm bölüm su tutularak yapılan test, hangi bölgenin verdiğini tahmin olmaktan çıkarır; yöntemi hortumla test nasıl yapılır sayfasında anlattık. Aynı çatıda birden fazla giriş noktası bulunmasının neden kural sayıldığını ise bir çatıda kaç farklı kaçak noktası olur sayfasına ayırdık.
Tartışmayı baştan bitiren üç kayıt
İkinci akıntıda anlaşmazlık çıkıyorsa sebebi neredeyse her zaman ilk işin kayıtsız bırakılmış olmasıdır. Üç şey bunu önler:
- Kapsamın yazılı olması. Hangi noktalara müdahale edildiği ve hangi bölümlerin bilinçli olarak dışarıda bırakıldığı teklifte ve teslimde ayrı ayrı yazılır.
- Onarım öncesi ve sonrası fotoğraf. Aynı açıdan çekilmiş iki kare, “burası zaten böyleydi” tartışmasını kapatır.
- Tarih. Akıntının hangi yağışta göründüğü not edilir; ilk yağış ile üçüncü kış arasındaki fark, sorumluluğun yerini değiştirir.
Bu üçü elde olduğunda ikinci ziyaret bir hesaplaşma değil, kaldığı yerden devam eden bir iş olur. Onarımdan sonra akıntının sürdüğü durumda izlenecek sırayı iş bittikten sonra akıntı devam ederse sayfasında topladık.
İkinci ziyarette doğru sıra
Önce giriş noktası bulunur, sonra bunun ilk müdahaleyle ilişkisi konuşulur, en son bedel. Sıra tersine döndüğünde iki taraf da kendi hikâyesini savunur ve çatı olduğu yerde kalır. Yeni bir giriş noktası çıktıysa ne yapılacağını ve ne tutacağını konuşmak da zor değil: durumu anlatın, benzer işlerde konuştuğumuz ortalama aralığı telefonda söyleyebiliriz; kesin rakam yüzey görüldükten sonra kalem kalem çıkar. Aynı yüzey üç ayrı yağmurda üç ayrı noktadan veriyorsa, artık konuşulacak şey tekil onarım değil çatı aktarma ölçeğinde bir karardır.
İkinci Akıntıda Ücret
Sık sorulan sorular
Aynı bölgede ama birkaç metre ötede su geliyor, bu aynı yer sayılır mı?
Ölçü mesafe değil, suyun yoludur. Çatıya giren su örtü ya da mertek üzerinde metrelerce yürüyüp takıldığı yerde damladığı için, tavandaki iki ayrı leke tek bir giriş noktasından besleniyor olabilir. Bu yüzden ikinci ziyarette önce giriş noktası aranır. Giriş, ilk onarımda müdahale edilen detaysa ya da o detayın hemen bitişiğindeki bindirmeyse iş aynı iştir. Giriş bambaşka bir birleşimdeyse, tavandaki leke ilkine yakın olsa bile durum yenidir.
İkinci gidişte ulaşım ve iskele masrafı da mı ücretsiz?
Garanti kapsamındaki bir dönüşte işçilik gibi ulaşım da yükleniciye aittir; kusuru gidermenin maliyeti kusuru yapan tarafta kalır. Ayrı duran tek kalem, o iş için yeniden kurulması gereken ağır erişim ekipmanıdır — vinç ya da tam cephe iskelesi gerektiren bir noktada bu kalemin kime ait olacağı sözleşmede baştan yazılır. Yazılmadığı durumda tartışma büyür; bu yüzden erişim maliyeti garanti maddesinin içine ayrı cümle olarak konur.
Onarımdan sonra araya başka bir ekip girdi, garanti ne olur?
Aynı bölgeye başka bir ekip müdahale ettiyse o bölümün garantisi pratikte düşer, çünkü kimse görmediği bir işin altına imza atmaz. Bu, kötü niyet meselesi değil ispat meselesidir: ikinci müdahalenin detayı açıp açmadığı, mastik sürüp sürmediği ya da bir parçayı oynatıp oynatmadığı sonradan ayrılamaz. Zorunlu bir acil müdahale yapıldıysa yapan kişinin ne yaptığını yazılı ve fotoğraflı bırakması, garantinin bir bölümünü korumanın tek yoludur.
Kaç kez ücretsiz gelinir, bir sınırı var mı?
Sayıya bağlı bir sınır yoktur; kusur giderilene kadar sorumluluk sürer. Ama ikinci ve özellikle üçüncü dönüş, artık aynı yamayı tekrarlamanın çözüm olmadığını gösterir. Bu noktada doğru olan, tekil onarımı bırakıp o bölgeyi açmak ve altına bakmaktır. Yüzey defalarca aynı yerden veriyorsa mesele çoğu zaman tek bir detay değil, o bölgedeki katman kurgusudur; müdahalenin ölçeği de buna göre büyür.
Yağmur yerine kar eridiğinde akıyor, bu farklı bir durum mu?
Farklı olabilir ve ayrı değerlendirilir. Kar erimesinde su, saçakta biriken buz seddinin arkasında göllenip kaplamanın altına geri yürüyerek girer; yani yağmurda hiç zorlanmayan bir bindirme bu koşulda su geçirir. Onarım yağmura karşı doğru yapılmış olabilir ama kar koşulu ilk onarımın kapsamında hiç yer almamış olabilir. Bu durumda iş genellikle garanti tartışması değil, saçak ve buz seddi çözümünü kapsama ekleme meselesidir.
