Sorular
Kullanılmayan baca kapatılabilir mi?
Kapatılabilir, ama iki ucu birden tamamen körlenirse gövde nemi içeride hapseder; kurum tuzları duvara vurur, koku ve leke çıkar. Doğru yöntem, ocak ağzını kapağın üstünde küçük bir havalandırma ızgarası bırakarak kapatmak ve tepeye yağmuru kesen, havayı geçiren bir şapka takmaktır. Ortak bacada karar tek daireye ait değildir; yönetim kararı gerekir.
Kullanılmayan baca kapatılabilir. Yanlış olan kapatmanın kendisi değil, gövdeyi iki ucundan birden körlemektir. Hava akışı tamamen kesilen bir bacada duvar nemi dışarı atamaz; gövdede kalan kurum ve is nemle birleşerek asitli tuzlar üretir, bu tuzlar tuğlanın içinden geçip yandaki duvarda kahverengi leke ve keskin koku olarak yüzeye çıkar. Doğru kapatma, bacayı devre dışı bırakırken gövdenin nefes almasına izin verir.
Önce ayrım: iptal etmek mi, körlemek mi?
İki iş karıştırılıyor. Bacayı devre dışı bırakmak, cihaz bağlantısını kesip ağzı kapatmak ve gövdeyi kuru tutmak demektir. Körlemek ise alt ve üst ucu birden geçirimsiz biçimde tıkamaktır. İkincisi kısa vadede temiz görünür, ilk kış sonunda sorun verir.
Gövde bir bacanın içinde her zaman bir miktar nem taşır: yağmurdan, kar erimesinden, ortam havasından ve eski kullanımın bıraktığı higroskopik tuzlardan. Bu nemin çıkacağı bir yol kalmazsa duvara doğru gider.
Nasıl kapatılır?
Sıra şu:
- Gövde temizlenir. Kurum, is ve kuş yuvası alınmadan kapatılan baca, kapatıldığı gün koku üretmeye başlar.
- Cihaz bağlantısı sökülür, boru ağzı çimento esaslı harçla kapatılır. Alçı ya da alçıpan bu iş için uygun değildir.
- Kapağın üstünde küçük bir havalandırma ızgarası bırakılır. Gövde böylece odayla sınırlı bir hava alışverişi kurar ve kurur.
- Tepeye yağmuru kesen, havayı geçiren bir şapka takılır. Tamamen kapalı bir plaka değil; kenarlarından hava geçen bir başlık. Seçim ölçütlerini baca şapkası sayfasında yazdık.
- Baca dibi su detayı kontrol edilir. Kullanılmayan baca da çatıyı delmeye devam eder; etek sacı ve örtü dönüşü aynı şekilde çalışmalıdır. Katman sırası baca dibi detayı sayfasında.
Kapatılmaması gereken bir durum da var: gövde artık cihaz bacası olarak kullanılmasa bile banyo, tuvalet ya da mutfağın doğal havalandırma şaftı olarak çalışıyor olabilir. Bu şaftı kapatmak kokuyu ve nemi daireye hapseder; ıslak hacimde küf birkaç mevsim içinde görünür hâle gelir. Kapatma kararından önce sorulacak soru şudur — bu gövde bugün hangi işi görüyor, kapatılınca o iş nereye devrediliyor.
Üç seçenek yan yana
| Yöntem | Ne yapılır | Nerede doğru | Riski |
|---|---|---|---|
| Havalandırmalı kapatma | Ağız kapatılır, ızgara bırakılır, şapka takılır | Çoğu daire ve müstakil ev | Düşük; gövde kuru kalır |
| Tam körleme | Alt ve üst uç geçirimsiz kapatılır | Neredeyse hiçbir yerde | Nem hapsi, duvarda leke ve koku |
| Gövdenin sökülmesi | Baca çatı hizasından kesilir, çatı kapatılır | Gövdesi bozulmuş, bir daha kullanılmayacak bacalar | Geri dönüşü yok; çatıda yeni detay gerekir |
Gövde tamamen sökülebilir mi?
Sökülebilir ve bazı durumlarda en temiz çözümdür: harcı dökülmüş, eğilmiş ya da her yağmurda su sızdıran bir baca, çatı işi sırasında hizadan kesilip yerine çatı kapatılır. Kazanç şudur — çatıdaki en riskli detaylardan biri ortadan kalkar. Eğilme ve derz açılması gibi belirtilerin nasıl okunduğunu baca eğildi sayfasında anlattık.
Kesme kararı üç şeye bakılarak verilir: gövde taşıyıcı bir duvarın parçası mı, aynı gövdeye başka bir bağlantı var mı, kesilen yerde çatı örtüsü ve kaplama sürekliliği kurulabiliyor mu. Kesilen boşluğun kapatılması nokta onarımdır ve komşu kaplamayla uyumlu yapılır; nasıl yürüdüğünü çatı tamiri sayfasında bulabilirsiniz.
Apartmanda kararı kim verir?
Ortak baca ortak yerdir. Bir daire kendi bağlantı ağzını kapatabilir; gövdeye, tepe ucuna ve diğer bağlantılara dokunamaz. Aynı gövdeye bağlı cihazlar basınç yönünden birbirine bağlıdır — bir ağzın kapatılması komşunun çekişini değiştirebilir. Bu yüzden iş, küçük görünse de yönetime bildirilerek yapılır. Ortak yer kavramının kapsamını baca ortak alan mıdır sayfasına ayırdık.
Kapatma sonrasında kokunun ya da geri tepmenin sürmesi, sorunun kapatılan bacada değil aynı gövdeye bağlı başka bir noktada olduğunu gösterir; ayrımı bacadan geri tepme sayfasındaki belirti listesiyle yapabilirsiniz. Kapatılan bacayı yılda bir kez dışarıdan gözden geçirmekte fayda var: kullanılmayan gövdeler bakım listesinden ilk düşen parçalardır ve bozulmaları çoğu zaman çatı akıntısı olarak geri döner.
Kullanılmayan Bacanın Kapatılması
Sık sorulan sorular
Kapatılan baca sonradan yeniden açılabilir mi?
Havalandırmalı kapatmada evet: ocak ağzındaki kapak sökülür, gövde temizlenir ve baca yeniden devreye alınır. Gövde çatı hizasından kesilip çatı kapatılmışsa geri dönüş yoktur, yeni baca yapmak gerekir. Bu yüzden karar verirken yalnız bugünkü ihtiyaca değil, dairenin ısıtma sisteminin ileride değişme ihtimaline de bakılır; şömine ya da katı yakıtlı soba düşünülüyorsa gövde bırakılır.
Baca deliğini alçıpanla kapatmak yeterli mi?
Görüntüyü kapatır, sorunu kapatmaz. Alçıpan nemi emer ve gövdeden gelen kurum tuzlarını yüzeye taşır; birkaç ay içinde aynı yerde sarı-kahverengi leke çıkar. Kalıcı çözüm önce gövdenin temizlenmesi ve kurutulması, sonra deliğin çimento esaslı bir malzemeyle kapatılmasıdır. Kapağın üstünde havalandırma ızgarası bırakılır; ızgarasız kapatılan gövde her mevsim değişiminde terler.
Kullanılmayan bacadan gelen kokunun kaynağı ne?
Genellikle gövdede kalan eski kurum ve is; nem aldığında keskin bir koku bırakır. İkinci kaynak kuş ve kemirgen kalıntısıdır, şapkası olmayan bacalarda sık görülür. Üçüncüsü ortak bacada başka bir daireden gelen gazdır; bu, kapatma değil bağlantı sorunudur. Ayrımı yapmanın en pratik yolu kokunun hava koşuluyla ilişkisine bakmaktır: yalnız rüzgârlı günlerde geliyorsa tepe ucuna, sürekli geliyorsa gövde içine bakılır.
Gövde çatı üstünde bırakılıp yalnız içeriden kapatılırsa ne olur?
Sık tercih edilen yol budur ve sakıncası yoktur, tek şartla: baca artık ısınmadığı için gövde kışın çok daha soğuk çalışır, dolayısıyla şapkası ve dere yönündeki su detayı sağlam olmalıdır. Kullanılmayan baca ihmal edilen bacadır; harcı dökülür, tuğlası ayrışır ve fark edilmesi yıllar alır. Yılda bir yapılan çatı kontrolünde bu gövdeler de listeye alınır.
Apartmanda ortak bacayı tek daire kapatabilir mi?
Kendi dairesindeki bağlantı ağzını kapatabilir; ortak gövdeye, tepe ucuna ya da başka dairelerin kullanımına dokunamaz. Ortak baca ortak yerdir ve gövdeye yapılan her müdahale diğer bağlantıların çekişini etkiler. Bir dairenin kendi ağzını kapatması bile, aynı gövdeye bağlı komşu cihazın basınç dengesini değiştirebildiği için yönetime bildirilerek yapılır.
