Sorular
Bina yıkımı ne kadar sürer?
Sahadaki yıkım, çoğu işte takvimin en kısa aşamasıdır. Süreyi belirleyen iki kalem vardır: yıkımdan önceki hazırlık (tahliye, abonelik kesimi, asbest araştırması, ruhsat) ve yıkımdan sonraki moloz kaldırma ile nakliye sefer sayısı. Bu yüzden kat adedi tek başına süre vermez; parselin erişimi, döküm sahasına mesafe ve yöntem belirleyicidir.
Bina yıkımının süresi sorulduğunda beklenen cevap gün sayısıdır, ama takvimi belirleyen şey sahadaki kırma işi değildir. Çoğu işte yıkımın kendisi en kısa aşamadır; asıl süreyi öncesindeki hazırlık ile sonrasındaki moloz kaldırma ve nakliye üretir. Bir yapının kat adedini bilmek bu yüzden takvim vermeye yetmez: parsele nasıl girildiği, döküm sahasına mesafe ve seçilen yöntem aynı binada süreyi kat kat değiştirir.
Takvim hangi aşamalardan oluşur
| Aşama | İşin içeriği | Süreyi belirleyen |
|---|---|---|
| Hazırlık | Tahliye, abonelik kesimi, asbest araştırması, ruhsat | Kurum ve belediye yazışmaları |
| Saha kurulumu | Paravan, file, su hattı, yaya yönlendirme | Sokak genişliği, yaya trafiği |
| Seçici söküm | Doğrama, tesisat, hurda ayrıştırma | Yapının donanım yoğunluğu |
| Yıkım | Karkasın sökülmesi | Yöntem, yapı sistemi, komşu mesafesi |
| Moloz kaldırma | Ayrıştırma ve yükleme | Manevra alanı, makine sayısı |
| Nakliye | İzinli döküm sahasına taşıma | Sefer sayısı ve mesafe |
| Kazı ve teslim | Kot düzeltme, gerekiyorsa temel kazısı | Zeminden çıkan sürprizler |
Hazırlık aşaması takvimin en öngörülemez parçasıdır, çünkü tamamen dış kurumların temposuna bağlıdır. Bu kalemlerin neler olduğunu yıkımdan önce neler yapılır sayfasında, ruhsat tarafını ise yıkım ruhsatı nasıl alınır sayfasında ayrı ayrı yazdık.
Sahadaki süreyi ne belirler
Karkasın sökülme hızını dört şey belirler. Yapı sistemi birincisidir: yığma bir yapı, donatısı yoğun betonarme bir karkasla aynı sürede sökülmez; demir arttıkça kesme ve ayrıştırma işçiliği artar. Yöntem ikincisidir; hidrolik makasla sökme, elle sökmeye göre hızlıdır ama bitişik nizam parselde elle söküm bir tercih değil zorunluluktur.
Komşu mesafesi üçüncü etkendir ve doğrudan yöntemi dayatır. Manevra alanı dördüncüsüdür: makinenin dönemediği, kamyonun geri geri girdiği bir parselde her yükleme birkaç kat uzar. Sarıyer ve Boğaz yamacındaki dar, eğimli sokaklarda bu kalem tek başına takvimi belirleyebilir.
Neden takvimi nakliye kurar
Moloz sahada kalmaz; her metreküpünün bir kamyona binip izinli bir döküm sahasına gitmesi gerekir. Toplam süre bu yüzden kaba bir çarpımdır: çıkan hacim, araç kapasitesine bölünür, sefer sayısı bulunur ve her sefer gidiş-dönüş süresiyle çarpılır. Döküm sahası uzaksa ya da trafik yoğunsa günlük sefer sayısı düşer, takvim uzar.
Dar sokak burada ikinci kez ceza yazar: büyük kamyonun giremediği yerde daha küçük araçla çalışılır, kapasite düşer ve sefer sayısı artar. Hacmin nasıl çıkarıldığını moloz hacmi hesaplama sayfasında, nakliyenin kurallarını hafriyat nereye dökülür sayfasında anlattık.
Süreyi uzatan tipik durumlar
- Asbest tespiti çıkması. Söküm ayrı bir plana bağlanır, ayrı ekiple ve ayrı bertaraf hattıyla yürütülür.
- Çalışma saati kısıtı. Okul, hastane ya da yoğun yerleşim komşuluğunda günlük çalışma penceresi daralır.
- Zeminden çıkan sürprizler. Eski temel, gömülü tank, kuyu ya da kayıtsız altyapı hattı kazıyı durdurur.
- Komşu yapıda hasar şüphesi. İş durur, tespit yapılır, yöntem gözden geçirilir.
- Eksik evrak. Kesim belgesi ya da ruhsat gelmeden saha bekler; en sık görülen gecikme kalemi budur.
Takvim nasıl bağlanır
Süre, teklifte tek bir gün sayısıyla değil aşama aşama yazıldığında anlamlı olur. Biz keşif sonrası çıkan hacmi, seçilen yöntemi ve döküm sahası mesafesini birlikte koyup her aşamaya ayrı bir pencere veriyoruz; başlangıcı da sabit tarihe değil, ruhsat ve kesim belgelerinin gelmesine bağlıyoruz. Kapsamın tamamı bina yıkımı ve hafriyat sayfasında.
Telefonda benzer yapılarda konuştuğumuz ortalama takvim aralığını söyleyebiliriz; kesin süre ise parseli, sokağı ve komşu yapıları gördükten sonra, kalem kalem çıkar. Sahayı görmeden verilen gün sayısı, çoğu zaman ilk kamyon seferinde yanlış çıkar.
Yıkım Süresi
Sık sorulan sorular
Yağmur yıkımı durdurur mu?
Yıkımın kendisini nadiren durdurur, hatta toz açısından işi kolaylaştırır. Asıl etkilendiği yer nakliyedir: ıslanan moloz ağırlaşır, kamyon dara-net dengesi bozulur ve eğimli sokaklarda çamurlu zemin manevrayı zorlaştırır. Uzun yağışlarda kazı tarafı da bekler, çünkü ıslak zeminde şev güvenliği düşer. Takvim yapılırken mevsim bu yüzden hesaba katılır.
Bodrum katı süreyi ne kadar değiştirir?
Belirgin biçimde uzatır ve bunu iki yoldan yapar. Birincisi hacimdir: bodrum döşemesi, perde duvarları ve temel kütlesi yer üstündeki bir kata göre çok daha fazla malzeme çıkarır. İkincisi erişimdir; kot altında çalışan makinenin manevra alanı dardır, yükleme her seferinde yukarı doğru yapılır. Derin bodrumlu yapılarda iksa ve şev güvenliği gerekiyorsa takvim bir kalem daha büyür.
İki komşu bina arasına sıkışmış yapıda süre neden uzuyor?
Çünkü yöntem değişir. Bitişik nizamda toplu makineli yıkım yapılamaz; kat kat, yukarıdan aşağıya sökme gerekir ve bu, darbeli kırmaya göre çok daha yavaş ilerleyen bir işçiliktir. Ortak duvarın korunması, payandalama ve komşu yapının sürekli gözlenmesi de her vardiyaya süre ekler. Dar sokakta kamyonun tek tek girip çıkması nakliye tarafını ayrıca yavaşlatır.
Yıkım süresi teklifte nasıl yazılmalı?
Tek bir gün sayısı olarak değil, aşamalara bölünmüş biçimde: hazırlık, söküm, moloz kaldırma, nakliye, kazı ve teslim. Her aşamanın yanına o aşamanın hangi koşula bağlı olduğu yazılır. Böylece gecikme çıktığında hangi kalemin ve kimin nedeniyle olduğu tartışmasız kalır. Ayrıca ruhsatın ve abonelik kesim belgelerinin gelmesine bağlı olan başlangıç tarihi, sabit tarih olarak değil koşullu olarak yazılır.
Yıkım bittikten sonra arsa hemen inşaata hazır olur mu?
Olmaz, arada bir aşama daha vardır. Molozun tamamı kaldırıldıktan sonra saha temizlenir, gerekiyorsa kot seviyesine getirilir ve temel kazısı yapılacaksa bu ayrı bir iş kalemi olarak başlar. Zeminde eski temel, rögar, su kuyusu ya da gömülü yakıt tankı çıkması bu aşamada sık rastlanan bir durumdur ve takvimi geri açar. Bu yüzden yıkım bitiş tarihi ile inşaat başlangıç tarihi aynı güne yazılmaz.
